Императрица Юйцзюлюй жужандар (жоужан) ханы Анагуйдың үлкен қызы болатын. Ол Батыс Вэйдің императоры Вэньнің екінші әйелі болды.[1] Оның некесі Батыс Вэйге шығыспен соғысып жатқан кезде солтүстік шекарада тыныштық қамтамасыз етті. Оның екі жылдан кейінгі өлімі Анагуйдың жағын ауыстыруына себеп болды.[2]

Неке

Датун дәуірінің басында жужандар солтүстік шекараға қайта-қайта шабуыл жасады. Император Вэнь олармен келісім жасап, оны некемен бекітті.[1] «Цзычжи тунцзянь» бұл жоспарды Юйвэнь Тайға жатқызады. Сонымен бір мезгілде Юйвэнь Тай Анагуйдың ағасы Таханға Вэй ханшайымын тұрмысқа берді.[3]

Фуфэн князі Юань Фу оны қарсы алуға барды. Ол жеті жүз арба, он мың жылқы және мың түйемен келді. Оның шатырлары мен төсеніштерінің бәрі шығысқа қараған, өйткені жужандар шығысты құрметтейтін.[1] Қара тұз көлінде Вэйдің сүйемелдеушілері келді, Юань Фу одан оңтүстікке қарауын сұрады. Ол былай деп жауап берді: «Мен Вэй әміршісін әлі көрген жоқпын, сондықтан әлі де жужан әйелімін. Вэй сүйемелдеушілері оңтүстікке қарайды, ал мен шығысқа қараймын». Юань Фу жауап бере алмады.[1]

Ол 538 жылдың бірінші айында астанаға жетті. Қытай санауы бойынша императрица болғанда ол он төрт жаста еді.[1] Оған орын босату үшін императрица Ифу сарайдан шығарылып, монах әйел етілді.[1]

Өлімі

540 жылы жужандар Сары өзеннен үлкен күшпен өтті. Олар тақтан тайдырылған императрицаның кесірінен келді деп айтылды, сонда император Вэнь оған өз-өзіне қол жұмсауды бұйырды.[1] Сол жылы жужан императрицасы жүкті болып, Яохуа залында тұрды. Ол төбесінен иттердің үргенін естіді. Оның қасына әдемі киінген бір әйелдің келгенін көрді, оны емшілерінің де, бақсыларының да ешқайсысы көре алмады. Сарай бұл әйелді қайтыс болған императрицаның рухы деп санады.[1] Ол босанғаннан кейін он алты жасында қайтыс болды да, Шаолинъюаньда жерленді. 551 жылы ол императормен бірге оның мазары Юнлинге қайта жерленді.[1]

Оның өлімі бірден пайдаға асырылды. Шығыс сарай Анагуйға император Вэнь мен Юйвэнь Тай оның қызын өлтірді деп хабарлады. Сонда Анагуй Шығыс Вэйдің жағына шықты.[2]

Ескертпелер

  1. ^ a b c d e f g h i Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 13
  2. ^ a b Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 98
  3. ^ Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 158

Дерек көздері

Байланысты

What links here5

Persons
Anagui
States
Eastern Wei · Western Wei
Battles & Events
Rise of Anagui Khan
Institutions and Titles
Women among the Turkic Peoples

Cite this article

Yavuz, Emre-E. “Юйцзюлюй императрицасы.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/empress-yujiulu/

Last revised: 7 November 2026