Hulü Kağan

Hulü, Shelun’un kardeşiydi. Kurucunun ölümünden sonra Rouranları dört sakin yıl yönetti. Ardından kendi ayarladığı bir evlilik, tahttan indirilmesine yol açtı.^[1]

Tahta çıkış

Shelun 410’da yolda ölünce oğlu Duba halkı yönetemeyecek kadar gençti. Boylar, Shelun’un küçük kardeşi Hulü’yü Aikugai Kağan unvanıyla tahta çıkardı. Wei bu unvanı “güzel görünüşlü ve huylu” diye açıklıyordu.^[1] Çağdaş bir çalışma da aynı veraseti verir: oğullar çok genç olduğu için tahtı kardeş aldı. Orada Hulü, unvanıyla, Aikugai adıyla anılır.^[2]

Saltanatı

Devleti iki yönde genişletti. Kuzeyde Heshuyegu ülkesini kendi topraklarına kattı. Doğuda Pilichen boylarını kırdı.^[1] 411’de Yuehou Duodigan önderliğindeki birkaç yüz akrabası Wei’ye geçti.^[1] Wei’ye karşı temkinliydi. Bölüm, onların gücünden korktuğunu, kendi halinde kaldığını ve güneye akın etmeye cesaret edemediğini söyler. Bölüm ayrıca kuzey sınırının sakin olduğunu belirtir.^[1]

Tahttan indirilmesi (414)

414’te Hulü, Helong’daki Kuzey Yan hükümdarı Feng Ba ile evlilik yoluyla bir ittifak kurdu. Feng Ba, Hulü’nün kızını nişanlı eşi olarak aldı.^[1] Hulü’nün en büyük ağabeyinin oğlu Buluzhen, kağana bu kadar uzağa gönderilen genç bir kızın özlemden hastalanacağını söyledi. Ona arkadaş olarak büyük bakanlar Shuli ile Wudiyan’ın kızlarının da gönderilmesi gerektiğini ekledi. Hulü reddetti.^[1] Buluzhen dışarı çıktı ve Shuli ile diğerlerine, Hulü’nün kızlarını arkadaş olarak uzak bir ülkeye göndermek niyetinde olduğunu söyledi.^[1] Shuli ve yanındakiler komplo kurdu. Geceleyin Hulü’nün çadırına güçlü adamlar gönderdiler. Bu adamlar çadırdan çıkan Hulü’yü yakaladı. Sonra onu kızıyla birlikte, gelinin eşliği olarak Helong’a yolladılar.^[1] Bunun ardından Buluzhen’i tahta oturttular.^[1]

Helong’da Feng Ba, Hulü’yü Shanggu markisi yaptı. Bölüm, Hulü’ye ve oğluna orada ne olduğunu söylemez.^[1] Kuzey Yan kayıtlarına dayanan bazı araştırmacılara göre Hulü, üç yüz atlıyla yeniden kuzeye yola çıktı.^[3] Onu eşlemekle görevli Wanling uzun yoldan çekindi. Kara Dağ’da Hulü’yü öldürdü.^[3] Bu araştırmacılar öldürülmeyi 416’ya tarihler. Zizhi Tongjian ise 414’ü verir.^[3]

Değerlendirme

Olay, bir Rouran kağanının kendi soyluları tarafından tahttan indirildiği kayıtlı ilk örnektir. Büyük bakanlar arasında bir yeğenin entrikası olan bu mekanizma, hanedanda bir yüzyıl sonra Chounu’nun öldürülmesine kadar tekrarlanır. Olay ayrıca kağanlığın 414’te komşu hükümdarların evlilik yoluyla yakınlaşmak istediği bir hükümdarlık merkezi olduğunu gösterir. Feng Ba’nın teklifi bunun bir örneğidir.