Kemijkat

Hudûd el-Âlem, Kırgızların doğusunda yaşayan Fūrī halkının bu yanında K.M.JKATH adlı bir kent bulunduğunu ve Kırgız kağanının orada oturduğunu söyler.^[1] Kağanın oturduğu yer dışında Kırgızların hiçbir tabakasının köyü ya da kenti olmadığını da ekler.^[1] Yayımcılar bu adı, 密的支, yani Midizhi’nin bozulmuş biçimi sayar. Xin Tang Shu, Midizhi’yi Are’nin Mavi Dağ’da kurduğu ordugâhın adı olarak verir. Bu ordugâhın duvarı yerine çit, çadırları ise birleştirilmiş keçeden yapılmıştı.^[2]

Onlar oturma yerini yukarı Yenisey’de Minusinsk bölgesine yerleştirir.^[3] I. L. Kızlasov’un ikinci önerisi adı, Kem üzerindeki kent olan Kemijkat diye alır. Burası, Tuva’daki Ulug-Hem üzerinde eskiden Uygurlara ait kale kentlerden biriydi.^[4] Üçüncü bir öneri, oturma yerinin onuncu yüzyılda büyük olasılıkla Tuva’daki Kemijkat’a taşındığını söyler. Minusinsk havzasına ancak o yüzyılın sonuna doğru taşınmıştır.^[5]

Kırgızlar üzerine bir inceleme, Hudûd’un kağanı bir kente yerleştirdiğini not eder. Kent hâlâ tanımlanamamıştır. Hudûd, öteki Kırgızların köylerde ya da kentlerde yaşamasına izin vermez. Kırgızlara ilişkin tablosu pastoraldir ve tarımlarından hiç söz etmez.^[6]

Notlar

^ a b Ḥudūd al-ʿĀlam; Minorsky 1970, p. 97
^ Minorsky 1970, p. 286,21; Barthold 1927, p. 286,21; Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217
^ Minorsky 1970, p. 283
^ Golden 1992, p. 182
^ Khudyakov 2021, p. 116
^ Drompp 2002, p. 485

Kaynaklar

Ḥudūd al-ʿĀlam
Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217 (after Jiu Tangshu)

Literatür

V. Minorsky, Ḥudūd al-ʿĀlam, "The Regions of the World": A Persian Geography 372 A.H. – 982 A.D., translated and explained, with the preface by V. V. Barthold, 2nd ed. (1970)
V. V. Barthold, Kirgizy: istoričeskij očerk [Киргизы: исторический очерк] (1927)
Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
Michael R. Drompp, The Yenisei Kyrgyz from Early Times to the Mongol Conquest (2002)
Yu. S. Khudyakov; A. Yu. Borisenko, Localization of the Kyrgyz Residence Areas in Southern Siberia and Central Asia within the Periods of late Antiquity, Early and High Middle Ages (2021)