Buhar Hudat, Buhara hükümdarlarının, yani Buhara beyinin unvanıydı. Hanedan Arap fethinden sağ çıktı. Abbasi devriminin hemen ardından kentte, Ali soyundan gelenler lehine bir ayaklanma çıktı. Buhar Hudat ve çevresindeki soylular, Ebû Müslim’in bu ayaklanmayı bastırmasına yardım etti.[1] 745–746’da Buhar Hudat’ın Merv’de bir sarayı vardı.[2] 835–837’de Babek’e karşı yürütülen seferde, Buhara hükümdarlarının mirasçısı Buhar Hudat, Afşin’in komutasında Maveraünnehir’den gelen birliklere komuta etti.[3] Buhar Hudatlar ve Buhara soyluları gücünü 874’te, mülklerini ise birkaç yıl sonra yitirdi.[4]

Buhara Tarihi Kana adlı bir Buhar Hudat’ı anar. Otuz yıl hüküm sürdü ve halife Ebû Bekir döneminde, 632 ile 634 arasında yaşadı. Buhara’da kendi resmi ve bir taçla gümüş para basan ilk kişi oydu.[5] Bazı araştırmacılar Kana’yı Tang tarihlerinin Göktürk prensi Jiana Şad ile özdeşleştirir. Bu durumda Kana, yerel geleneğin hatırladığı, vahanın Göktürk beyi olurdu.[6] Tang tarihleri bir anlatımda Jiana Şad’ı İşbara Tölis’in küçük kardeşi, ötekinde Nishu’nun kendisi yapar.[7] Onu Buhara’ya yerleştirmezler ve bu özdeşleştirme yalnızca addaki benzerliğe dayanır.

Notlar

  1. ^ de la Vaissière 2005a, p. 277
  2. ^ de la Vaissière 2005a, p. 282
  3. ^ de la Vaissière 2005a, p. 285
  4. ^ de la Vaissière 2005a, p. 286
  5. ^ Narshakhī, History of Bukhara; Frye 1954, p. 35
  6. ^ Markwart 1938, p. 145,151
  7. ^ Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194; Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 215

Kaynaklar

Literatür

  • Étienne de la Vaissière, Sogdian Traders: A History (2005)
  • Richard N. Frye (trans.), The History of Bukhara. Translated from a Persian Abridgment of the Arabic Original by Narshakhi (1954)
  • Josef Markwart, Wehrot und Arang. Untersuchungen zur mythischen und geschichtlichen Landeskunde von Ostiran (1938)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Bukhar Khuda.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/institutions/bukhar-khuda/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026