Moduo Daguan, batı Göktürklerinin Yabgu Kağanı’nın ordusunda genç bir adamdı. Birkaç yıl Chang’an’da yaşamıştı ve Çinceyi iyi biliyordu.[1] Hacı Xuanzang’ın biyografisi onu, kağanın hacıya Hindistan yolu için verdiği tercüman ve kılavuz olarak anar.[1] Kağanın Tong Yabgu olduğu kabul edilir.[2]

Xuanzang’ın kağanın ordugâhındaki kalışı sırasında kağan onun Hindistan’a devam etmesini engellemeye çalıştı.[1] Hacı direnince kağan ordusunda Çinceyi ve öbür ülkelerin dillerini anlayan birini arattı.[1] Bu genç adamı buldular.[1] Kağan ona Moduo Daguan unvanını verdi ve yol üzerindeki ülkelere mektuplar yazdırdı.[1] Sonra onu hacıyla birlikte Kapisa’ya kadar gönderdi.[1] Kapisa, kağanın topraklarının güney sınırıydı.[3] Moduo hakkında başka bir şey kayıtlı değildir. Atamadan önceki kendi adı da verilmez.

Biyografi adı atama anında 摩咄達官 yazar ve sonrasında ona yalnızca Moduo der.[1] İkinci kısım olan daguan “yüksek görevli” anlamına gelir.[4] Bir modern çalışma unvanı Mo-duo Tarkan diye verir ve böylece daguan’ı tarkan ile özdeşleştirir.[5] İngilizce çeviri bütününü Mo-to-ta-kwan olarak verir.[6]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h Life of Xuanzang, juan 2
  2. ^ Chavannes 1903, p. 194
  3. ^ Chavannes 1903, p. 195
  4. ^ Mau-tsai 1958, Turkish edition, p. 142
  5. ^ Kaiyrken 2026, p. 15
  6. ^ Beal 1911, p. 44

Kaynaklar

Literatür

  • Samuel Beal (trans.), The Life of Hiuen-Tsiang by the Shaman Hwui Li (1911)
  • Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux (1903)
  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)
  • Tursynkhan Zakonuly Kaiyrken; Abdulvahap Kara, Xuan Zang'ın Seyahat Notlarında Batı Göktürk Kağanı Tong Yabgu'nun Devlet Adamı Portresi (2026)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Moduo Daguan.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/moduo-daguan/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026