Daguan

Daguan, 達官, Çin metinlerinin Göktürk kağanının çevresindeki görevlilere verdiği unvandır.^[1] İki işaret “yüksek görevli” anlamına gelir.^[2] Unvan Tong Yabgu’nun merkezinin anlatısında geçer. Doğu kağanlığının Tang tarihlerinde de geçer.^[3]

Tong Yabgu’nun merkezinde

Huili’nin biyografisinde hacı Xuanzang, Suyab yakınında avdayken Tong Yabgu ile karşılaştı.^[4] Brokar kaftanlı, saçları örgülü iki yüzden fazla daguan kağanın iki yanını sarmıştı.^[4] Kağan, aralarından biri olan daguan Damozhi’ye hacıyı ordugâhına götürmesini söyledi.^[4] Büyük çadırda daguanlar kağanın önünde iki uzun sıra hâlinde hasırların üzerinde oturdu, hepsi parlak brokar giymişti. Muhafızlar onların arkasında duruyordu.^[4]

Unvan bir görev için verilebilirdi.^[5] Xuanzang kalmak istemedi. Kağan ordusunda Çince bilen birini aratti.^[5] Yıllarca Chang’an’da yaşamış genç bir adam bulundu.^[5] Kağan onu Moduo Daguan yaptı. Yol üzerindeki ülkelere mektup yazdırdı ve onu hacıyla birlikte Kapisa’ya kadar gönderdi.^[5]

Tang tarihlerinde

Tongdian, gündelik sözcüklerden alınan unvanlar arasında bir Geli Daguan’ı anar. Göktürkler yaşlılara geli derdi ve bu yüzden bir Geli Daguan vardı.^[6] Jiu Tang Shu, İlig Kağan’ın Tang onu esir aldıktan dört yıl sonra, 634’te öldüğünü bildirir. Eski hizmetkârı Hulu Daguan Tuyuhun Hunye, onun ardından ölümle gitmek için kendi boğazını kesti.^[7] Xin Tang Shu, onun İlig’in annesiyle birlikte haneye girdiğini ve yeni doğan İlig’in yetiştirilmesi için kendisine verildiğini ekler.^[8]

Daguan ve tarkan

Tang tarihleri tarkan unvanını 達干 ya da 達幹 diye, farklı bir ikinci işaretle yazar.^[9] Kaynakların hiçbir pasajı 達官’in aynı sözcüğü karşılayıp karşılamadığını söylemez. Daguan, tarkan unvanının bir yazım çeşidi olabilir.^[10] Bu, İlig’in hizmetkârının Hulu Daguan’ının yanında, Türgişler arasında kullanılan Hulu Dagan unvanına dikkat çeker.^[10]