Oktar

Oktar, Hunların bir kralı ve Muncuk’un kardeşiydi. Muncuk, Attila’nın babasıdır. Jordanes onu kardeşi Rua ile birlikte “Attila’dan önce, ama onun kadar çok boya olmasa da hüküm sürdüğü söylenen” krallar olarak anar.^[1] Atalarına dair hiçbir şey bilinmiyor.^[2]^[3]

Kardeşler yan yana hüküm sürdü, her biri Hunların kendi payını yönetti.^[3] Bazı tarihçilere göre Rua devletin doğu kısmını yönetti ve Doğu Romalılarla ilişki kurdu. Oktar ise bugünkü Macaristan’ı da kapsayan batı topraklarını yönetti ve Batı Romalılarla ilişki kurdu.^[4] Oktar’ın, tek Hun düşmanı Rua olan Doğu Romalılarla işi yoktu.^[5] Üçüncü bir öneriye göre kıdemli ortak Rua, Karpatların güneyindeki ve Tuna’nın kuzeyindeki toprağı elinde tuttu ve 422’de buradan Trakya’ya saldırdı. Oktar ise Karpatların kuzeyindeki ve batısındaki Büyük Macar Ovası’nı elinde tuttu. Oktar ölünce payı Rua’ya kaldı.^[6]

Oktar’ın ölümünü kilise tarihçisi Sokrates anlatır. Ona Uptaros der. Bu biçim, Balkanların Latincesi yoluyla Octar’dan çıkar.^[7] Sokrates’e göre Hunlar Ren’in ötesinde Burgundlara akın ediyordu. Burgundlar Hristiyan tanrısına yöneldi. Sonra Hunların kralı Uptaros, gece oburluktan patladı. 3.000 Burgund, başsız kalan 10.000 Hun’un üzerine çullanıp onları yok etti.^[8]^[9] Hikâye saçmalıklar ve tarihsel bir çekirdek içerir. Hunlar Main bölgesine akın etti ve Oktar 430 dolayında bir seferde öldü.^[10] 10.000 rakamı hikâyenin amacına uyar ve çok yüksek olabilir.^[11] Burgundlara karşı büyük bir Hun yenilgisi Oktar’ın ölümünün ardından gelmiş olabilir.^[12] Oktar’a karşı kazanılan zafer ise bir isyan olabilir. Bu durumda Burgundlar 413 ile 430 arasında birkaç yıl boyunca Thüringenlerinki gibi bir Hun bağımlılığı altındaydı. Ren üzerindeki krallıklarının birkaç yıl sonra yıkılması bir Hun ceza seferiydi.^[13]

Oktar’ın ölümünden sonra yerini kimse almadı. Rua yalnız hüküm sürdü.^[2]^[14] Ad, aslı Öktem olan, güçlü ya da gururlu anlamına gelen Türkçe ya da Moğolca bir adın Latince biçimi olabilir.^[15] Başkaları adın kökenini açık bırakır.^[16]

Notlar

^ Jordanes; Mierow 1915, § 180, p. 101
^ a b Maenchen-Helfen 1973, p. 85
^ a b Thompson 1948, p. 63
^ Yavuz 2025, p. 93
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 86
^ Sinor 1990, p. 187
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 82–83, 381
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 82–83
^ Thompson 1948, p. 66–67
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 83–85
^ Thompson 1948, p. 47
^ Yavuz 2025, p. 94
^ Werner 1956, p. 17, 94
^ Thompson 1948, p. 208
^ Yavuz 2025, p. 93–94
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 441

Kaynaklar

Jordanes (after Priscus and Ammianus Marcellinus)

Literatür

Charles Christopher Mierow, The Gothic History of Jordanes in English Version, with an Introduction and a Commentary (1915)
Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)
Denis Sinor (ed.), The Cambridge History of Early Inner Asia (1990)
Joachim Werner, Beiträge zur Archäologie des Attila-Reiches (1956)