Uldız, beşinci yüzyılın ilk on yılında aşağı Tuna’da bir Hun kralıydı. Gölgede kalan Balamir’den sonra, kaynakların adını andığı ilk Hun odur. Varlığı kesin olan ilk Hun da odur.[1][2] Adının Latince biçimini Orosius verir, Yunan tarihçiler ise Ouldes yazar.[3] Ad büyük olasılıkla Türkçedir.[4]

400’de Olt’un doğusunda, Muntenya’da Hunları yönetiyordu. Orada Gotlar Hun egemenliği altında yaşıyordu.[1] O yıl Got generali Gainas doğu imparatoruna isyan etti ve Tuna’yı geçerek kaçtı. Uldız, kendi ordusuyla birlikte bir barbarın nehrin ötesine yerleşmesine izin vermedi. Gainas’la savaştı ve onu öldürdü, başını da Konstantinopolis’e gönderdi.[1][5] Karşılığında hediyeler ve bir ittifak aldı, belki de yıllık bir ödeme.[5]

406’da batı imparatorluğunun komutanı Stilicho’ya, Got istilacı Radagaisus’a karşı hizmet etti. Faesulae’de Hun atlıları düşmanı çevreledi ve esirler köle olarak satıldı.[6][7] O zamana gelindiğinde Karpatların hem batısındaki hem doğusundaki Hunları yönetiyordu. Bütün Hunları yönetmiyordu ve Attila bile bunu yapmadı.[8]

408 yazında Hunlar Tuna’yı geçti ve Dacia Ripensis’teki Castra Martis kalesini hile ile aldı. Uldız Trakya’yı bastı. Roma komutanı şart teklif edince Uldız doğan güneşi gösterdi. Dilerse güneşin aydınlattığı her ülkeyi boyunduruk altına alabileceğini söyledi ve haraç istedi.[9] Romalılar onun akrabalarını ve subaylarını kendi yanlarına çekti. Uldız zorlukla nehrin ötesine kaçtı. Onu izleyen Skirler öldürüldü, satıldı ya da Bithynia’ya yerleştirildi.[10][2] Bazı araştırmacılar aynı Hunların Trakya’ya ilk istilasını 404 ile 405 kışına tarihler.[11] Başkaları üç Hun grubunu sayar. Birincisi 406’da Stilicho’ya Radagaisus’a karşı hizmet eden Hunlardır. İkincisi 408 ve 409’da Ravenna’da konuşlanan üç yüz Hundur. Üçüncüsü Honorius’un bakanının 409’da kiraladığı söylenen on binlerdir. Bunlar ücretli askerdi ve Uldız’ın adamları olduklarını ya da onun ülkesinden geldiklerini söylemek mümkün değildir. Ravenna’daki üç yüz kişi büyük olasılıkla kendi başına hareket etti, çünkü Uldız o yaz bizzat Trakya’da akın yapıyordu.[12]

408’den sonra Uldız’dan bir daha haber alınmaz. Bazı araştırmacılara göre yenilgisiyle komutasını yitirdi ve Hunların bir bölümünün önderi olan küçük bir figürdü.[13] Başkalarına göre krallığının bütünlüğü gereğinden fazla büyütülmüştür, ama küçümsenmemelidir de.[14] Attila’nın amcaları Octar ile Rua’nın ondan gelip gelmediği bilinmez.[15]

Notlar

  1. ^ a b c Maenchen-Helfen 1973, p. 59
  2. ^ a b Thompson 1948, p. 29
  3. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 380
  4. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 405, 441
  5. ^ a b Thompson 1948, p. 32
  6. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 60
  7. ^ Thompson 1948, p. 33
  8. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 61–62
  9. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 63–66
  10. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 65–66
  11. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 63
  12. ^ Sinor 1990, p. 185
  13. ^ Thompson 1948, p. 58, 60
  14. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 67
  15. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 85

Literatür

  • Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
  • E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
  • Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
  • Denis Sinor (ed.), The Cambridge History of Early Inner Asia (1990)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler5

Kişiler
Balamber
Devletler
Hunnic Empire
Yerler
Margus
Halklar
Huns
Diller
The Hunnic language

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Uldin.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/uldin/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026