Tuhezhen Kağan

Wei Shu, Tuhezhen’in saltanatında Rouran akınlarını kaydetmeyi bırakır ve Rouran kaçışını kaydetmeye başlar. Bölüm, ondan sonra sınırın “alarm vermeyi bıraktığını” söyler.^[1]

449 seferleri

Babası Wuti’nin yerine Chu Kağan, “tek”, unvanıyla geçti.^[1] 449’un birinci ayında Taiwu üç yoldan kuzeye yürüdü. Yeni tahta çıkmış ve korkmuş olan Tuhezhen uzaklara kaçtı. Bölüklerinden birinin reisi binden fazla aileyle Wei’ye geçti.^[1]

Dokuzuncu ayda imparator yeniden yola çıktı. Tuhezhen, Gaoliang prensi Na’nın komutasındaki doğu kolunu devletin bütün gücüyle ve büyük bir ikmal kafilesiyle, onlarca sıra derinliğinde kuşattı.^[1] Na uzun bir sur kazdı ve birkaç gün boyunca surda direndi.^[1] Tuhezhen defalarca savaş teklif etti ve her seferinde yenildi. Na’nın kuvvetinin küçüklüğüne ve sağlamlığına bakarak ana ordunun yakında olması gerektiği sonucuna vardı. Kuşatmayı kaldırdı ve geceleyin kaçtı.^[1] Na onu dokuz gün dokuz gece kovaladı. Tuhezhen yükünü bıraktı ve Qionglong sıradağlarını aşıp kaçtı. Na yükü topladı. Lüeyang prensinin komutasındaki batı kolu bir milyondan fazla insan ve baş hayvan ele geçirdi.^[1] Bölüme göre Tuhezhen o günden sonra zayıf ve yalnızdı, uzaklara kaçtı. Sınır barış içindeydi.^[1]

458 seferi

458’de imparator Wencheng yüz bin atlı ve yüz elli bin arabayla kuzeye gitti. Sancakları bin li boyunca uzanıyordu. İmparator büyük çölü aştı.^[1] Tuhezhen uzaklara kaçtı. Mofu’su Wuzhujiatui birkaç bin çadırla Wei’ye geçti. İmparator başarısının kaydını taşa kazıttı ve geri döndü.^[1] Taiwu’nun savaşlarından sonra, der bölüm, Wei dinlenmek istiyordu. Rouranlar ise Wei’nin gücünden korkarak kuzeye kaçtı. Bir daha güneye gelmeye cesaret edemediler.^[1]

Chu Kağan unvanı

Wei Shu unvanı Chu Kağan diye verir ve Çince wei sözcüğüyle açıklar.^[1] Wei genellikle, yukarıdaki açıklamadaki gibi, “tek” ya da “biricik” sayılır. Başka bir açıklama wei’yi “evet” sayar.^[2] Bu açıklamaya göre unvanın ilk öğesi Chu, onay bildiren Moğolca ya da Tunguzca bir sözcüktür, ze.^[3] Aynı sözcük, Song Shu’nun Tuyuhunlar için Murong’dan kopuşlarının öyküsünde kaydettiği “Chu, kağan” selamında da geçer.^[4]

Ölümü

464’te öldü. Yerine oğlu Yucheng geçti.^[1] Güneyden bir mektup başka bir yıl verir. 450’de imparator Taiwu, Song sarayına Wuti’nin öldüğünü yazdı. Mektup ayrıca Wuti’nin oğlunun, mektubun Tuhaizhen dediği kişinin, onun izinden gittiğini ve o yılın ikinci ayında öldüğünü söyler.^[5] Mektup bu bölüme dayanmaz. İki tarih birlikte geçerli olamaz. Bir yorum, bölümün verdiği 464 tarihini korur. İkinci yorum mektubu esas alır. Saltanatı 450’de bitirir ve 458 seferini Yucheng’e verir.^[6] Tuhezhen’e bir saltanat verilmez. Olağan anlatım Datan’dan Tulun’a geçer.^[7] Tuhezhen’in on beş ve Yucheng’in yirmi yılı, kağanlığın Wei’nin kaydettiği biçimiyle tarihinin en sessiz yıllarıdır. Başka bir deyişle, bunlar Wei’nin kaydedecek en az şeyi bulduğu yıllardır.^[7]