Margus

Margus, Tuna üzerinde, Moesia Superior’da, Margus ırmağının, yani bugünkü Morava’nın Tuna’ya karıştığı noktanın yakınında bir Roma şehriydi.^[1]^[2] Priscus onu İster üzerinde, Illyricum’daki Moesialıların bir şehri olarak adlandırır. Şehir, karşı kıyıdaki Constantia kalesinin karşısındaydı.^[3] Yer, Belgrad’ın doğusunda, bugünkü Dubravica köyünün yakınındadır.^[4]^[2] Bleda ile Attila kardeşler, Doğu Roma ile, yani II. Theodosius’un imparatorluğuyla ilk antlaşmalarını surların dışında yaptı. Birkaç yıl sonra şehrin kendi piskoposu şehri onlara teslim etti.^[5]

Şehir

Morava’nın ağzına yakın konumu Margus’u önemli bir ticaret merkezi yaptı.^[1] Hunlar gelmeden bir buçuk yüzyıldan fazla önce, Diocles adlı meçhul bir asker, imparator Carinus’u yenerek orada ün kazanmıştı.^[1] Sirmium’dan Singidunum, Margus ve Viminacium üzerinden Naissus’a giden yol, askeri açıdan Pannonia Secunda ile Moesia Superior’u Trakya’ya bağlayan tek yoldu. Margus, Morava vadisinin anahtarıydı.^[6] Margus’tan sonra yol Tuna boyunca Viminacium’a kadar sürer, sonra Morava boyunca güneye, Naissus’a doğru dönerdi.^[7]

Bazı araştırmacılara göre Hun kralları, Uldız zamanından beri Margus’un karşısındaki karşı kıyıda otururdu. İkametgâh onlara göre 440’lara kadar orada kaldı.^[8] Başkaları bunu reddeder, çünkü Uldız Hunların yalnızca bir kısmına komuta etti ve Tuna’nın kuzeyinde büyük bir devlet yönetmedi.^[8]

Antlaşma

Hun kralı Rua’nın ölümünden sonra Romalı elçiler Plintha ve Epigenes, kral İskitlerinin toplandığı Margus’a geldi.^[3] İki taraf şehrin dışında at üstünde buluştu. Hunlar atlarından inip konuşmak istemedi. Romalılar da haysiyetlerini gözeterek eyerdeki adamlarla yaya konuşmak istemedi.^[3] Margus antlaşması yıllık haracı 700 libre altına çıkardı. Romalıları kaçakları geri vermeye bağladı. İki halk için de eşit koşullarda ve güvenlik içinde yapılacak pazarlar vaat etti.^[3] Bir hesap onu 435’e tarihler. İkinci bir hesap 438 Kasım’ından sonraya tarihler.^[9]^[10]

Piskopos ve şehrin düşüşü

441’de Hunlar Tuna üzerindeki kalabalık bir pazarda Romalılara saldırdı ve birçoğunu öldürdü.^[11]^[12] Romalılar itiraz edince Hunlar haksızlıkların öcünü aldıklarını söyledi. Margus piskoposunun kendi topraklarına geçtiğini söylediler. Piskopos kraliyet hazinesini ve gizli hazineleri aramış ve yağmalamıştı. Romalılar onu kaçaklarla birlikte teslim etmezse savaş olacaktı.^[11] Yunanca metnin bir çevirisinde piskopos kraliyet mezarlarını soymuştu.^[13] Romalılar suçlamayı reddetti.^[14] Hunlar her türlü hakemliği reddetti. Tuna’yı geçip kıyıdaki kasabalara ve kalelere büyük zarar verdi. Viminacium’u aldı.^[14]

Birçok kişi artık, bütün Roma devleti tek bir adam yüzünden savaş tehlikesine girmesin diye piskoposun teslim edilmesi gerektiğini söyledi.^[14] Piskopos teslim edileceğinden şüphelendi.^[14] Kasaba halkı farkına varmadan düşmana kaçtı. İskit kralları onu cömertçe ödüllendirirse şehri ele vermeyi vaat etti.^[14] Onlar her ödülü vaat etti. İki taraf el verip yemin etti.^[14] Piskopos çok sayıda barbarla geri geldi ve onları karşı kıyıda pusuya yerleştirdi. Gece, bir işaretle, pusudakiler ayağa kalktı. Piskopos şehri düşmana teslim etti.^[14] Priscus burada şehrin adını vermez. Basımdaki parça özeti ona Margus der.^[15] Priscus şöyle yazar: “O günden sonra barbarların işleri günden güne daha büyük ve daha iyi oldu.”^[14]

Margus ile birlikte Hunlar, ırmağın karşısındaki Constantia kalesini de aldı.^[16] Bazı araştırmacılar Margus’un düşüşünü Balkan savaşları’nın ilk seferi olan 441’e yerleştirir. Başkaları onu bir ateşkesten sonra 442’ye yerleştirir. Bunlar, düşüşün Morava boyunca Naissus’a giden yolu açtığını savunur.^[17]^[6] Priscus basımı parçayı 442’ye tarihler.^[15] Margus, Viminacium’un kaderini paylaştı, ama bir daha inşa edilmedi.^[16] Procopius bunu hiç bilmez. Piskoposun akıbeti bilinmiyor.^[16]

Margoplanum

Jordanes, Tuna ile Margus arasında bulunan Margoplanum adlı bir şehri anar.^[18] Yakınında Ostrogot kralı Theoderic’in kontu Pitza, Illyricum ordu komutanı Sabinian’a karşı Mundo’ya yardım etmek için iki bin piyade ve beş yüz atlıyla geldi. Pitza, Illyricum ordusunu yok etti.^[18] Mundo soyunu eski Attilanilere dayandırırdı.^[19] Gotlar ona 505’te yardıma geldi.^[20] Margoplanum biçimi başka hiçbir yerde geçmez. Şehir büyük olasılıkla Yukarı Moesia’nın iki kasabasından biriydi: Margus ya da Horrea Margi.^[21]

Notlar

^ a b c Thompson 1948, p. 74
^ a b Bury 1923, p. 267
^ a b c d Priscus; Müller 1851, fr. 1, p. 72
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 90
^ Priscus; Müller 1851, fr. 1–2, p. 72–73
^ a b Maenchen-Helfen 1973, p. 116
^ Bury 1923, p. 267–268
^ a b Thompson 1948, p. 60
^ Thompson 1948, p. 75
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 93
^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 2, p. 72
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 109–110
^ Maenchen-Helfen 1973, p. 110
^ a b c d e f g h Priscus; Müller 1851, fr. 2, p. 73
^ a b Müller 1851, p. 70
^ a b c Thompson 1948, p. 81
^ Thompson 1948, p. 80–81
^ a b Jordanes; Mierow 1915, § 300, p. 137–138
^ Jordanes; Mierow 1915, § 301, p. 138
^ Mierow 1915, p. 185
^ Mierow 1915, p. 186

Kaynaklar

Priscus
Jordanes (after Priscus and Ammianus Marcellinus)

Literatür

Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
Charles Christopher Mierow, The Gothic History of Jordanes in English Version, with an Introduction and a Commentary (1915)
Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
J. B. Bury, History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian, vol. I (1923)