Kuteybe bin Müslim, Emevilerin Horasan valisiydi. 705 ile 715 arasında Soğdiyana’yı, Harezm’i, Çaç’ı ve Fergana’yı fethetti. 712’de Semerkant’ı bir hileyle aldı.[1]
Teslim antlaşması özgün biçimiyle sekizinci yüzyıl yazarı İbn A’sam el-Kufi’de, Farsça olarak ise Bel’ami’de günümüze ulaşmıştır.[2] Semerkant hemen iki milyon dirhem ödedi ve ne çok genç ne çok yaşlı üç bin köle teslim etti. Ayrıca yıllık 200.000 dirhem haraç borçluydu.[2] Antlaşma karşılık oranlarını da verir: bir köle 200 dirhem, büyük bir giysi 100, küçük bir giysi 60, bir parça ipek 28, bir miskal altın 20 eder.[2]
Kuteybe antlaşmaya uymadı. Şartlara aykırı olarak kentten çıkmayı reddetti ve halkını sürdü.[3] Halife II. Ömer döneminde, 719–720’de Semerkantlıların bir heyeti telafi istedi. Bir kadı, Arapların çekilmesine ve kentin durumunu belirlemek için iki ordunun açık savaşta karşılaşmasına hükmetti.[4] Semerkant beyleri Iştihan’ı ikinci başkentleri yaptı.[5] Soyluların bir kısmı Pencikent’e gitti. Pencikent’in beyi Dēwāštīč bunun üzerine Soğdiyana kralı olduğunu ileri sürdü ve Pencikent kalesi, Semerkant’ın alınışının resmiyle boyandı.[6]
Fetihten sonra otuz yıl boyunca Soğd soyluları Türgişler’le ittifak yaparak karşı koydu. Araplar bütün ülkeyi yitirdi ve savaş Ceyhun’un ötesine taşındı.[1]
Notlar
Kaynaklar
Literatür
- Étienne de la Vaissière, Sogdian Traders: A History (2005)
Buraya bağlantı verenler3
- Kişiler
- Qutayba ibn Muslim
- Yerler
- Samarkand
- Halklar
- Sogdians
Bu maddeyi kaynak göster
Yavuz, Emre-E. “The capture of Samarkand, 712.” Turkic Atlas, revised 28 October 2026. https://turkicatlas.org/events/capture-of-samarkand-712/
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
