Çorpan Tarhan, Kafkasya seferinin son yılında kuzey ordusunun öncü kolunu komuta etti.[1] 629 ya da 630’da Ermenistan’da Sevan Gölü yakınında bir Pers ordusunu yok etti.[2] Kendisi, Movses Dasxuranci’ye atfedilen Kafkas Albanlarının Ermenice tarihinden bilinir.[1]

Öncü kol

Tarihe göre Pers kralı Kawat oğlu Artashir’in ikinci yılında kuzey prensi Ermenistan’ı ve komşularını basmaya karar verdi.[1] O yıl 17 Haziran 629’dan 27 Nisan 630’a kadar sürdü.[3] Prens ordusundan yaklaşık üç bin savaşçıyı, “ve onların Čorpan Tʿarxan adında, cesur ve kana susamış bir prensini” seçti.[1] Tʿarxan, Türkçe tarhan unvanıdır.[3] Prens onları güvenli bir yol hazırlamak ve Pers generalinin haberini toplamak için ileri gönderdi. Kendisi bütün orduyla kısa bir mesafe arkadan izledi.[1]

Öncü kol Ermenistan’da Pers generalinin kendisine karşı yürüdüğünü öğrendi. Yola göz kulak olarak pusuya yattı.[1] General Şahrbaraz, Arap atlı birliğinin başı Honah’ı on bin adamla gönderdi.[4] Çatışmada kuzeyliler kaçtı. Sonra iki yanda yeniden göründüler ve Persleri Getam gölünün, yani Sevan Gölü’nün kıyısında, Sevan Gölü Muharebesi’nde kuşattılar.[4] Perslerden tek kişi kurtulmadı.[4] Tarih galipleri Hazarlar diye adlandırır.[4]

Öteki anlatımlar

Bir anlatım onu Göktürk subayı yapar. Börü Şad, yabgunun vekili olarak kendi astı Çorpan Tarhan’ı doğu Kafkasya’ya bir sefere gönderdi.[5] Birlikleri Ermeni yaylalarını aştı ve Aras Nehri’ne ulaştı. Nehrin güneyindeki toprağı güvenceye aldılar, böylece nehir Göktürkler ile Sasaniler arasında sınır oldu.[5] Persler on bin atlıyla karşı saldırıya geçti. Çorpan Ermenistan’a çekildi, onları bir tuzağa çekti ve ordularını yok etti.[5] Ermeni anlatımının bir özeti onu Hazar kralı tarafından önden gönderilmiş bir general yapar.[6] Zaferi, kuzey ordusunun Kafkasya’daki sonuncusuydu. Kısa süre sonra Tong Yabgu’nun öldürüldüğü haberi orduyu bozkıra geri çağırdı.[5]

Notlar

  1. ^ a b c d e f Movsēs Dasxurancʿi; Dowsett 1961, p. 104
  2. ^ Movsēs Dasxurancʿi; Dowsett 1961, p. 104–105
  3. ^ a b Dowsett 1961, p. 104
  4. ^ a b c d Movsēs Dasxurancʿi; Dowsett 1961, p. 105
  5. ^ a b c d Yavuz 2025, p. 371
  6. ^ Chavannes 1903, p. 255

Kaynaklar

Literatür

  • Charles J. F. Dowsett (trans.), The History of the Caucasian Albanians by Movsēs Dasxuranci (1961)
  • Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux (1903)
  • Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler3

Savaşlar
The Caucasus campaign, 627–629
Muharebeler ve olaylar
Battle of Lake Sevan (629–630)
Yerler
Lake Sevan

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Chorpan Tarkhan.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/corpan-tarkhan/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026