Börü Şad

626 Roma'nın teklifi

Herakleios Kafkasya'nın açılmasını istiyordu. Theophanes ile Nikephoros, kuzeyde müttefik aradığı sırada onu Karadeniz'in doğu kıyısındaki Lazika'da gösterir. Ermenice Albanlar Tarihi'ne göre Herakleios, Andre adlı bir soyluyu sayısız hazine vaatleriyle kuzeye gönderdi. Kuzey kralının naibi Jebu Xak'an teklifi kabul etti ve yaklaşık bin seçkin atlı okçuyu elçiyle birlikte geri yolladı. Atlılar İran garnizonunun önünden geçerek Čoł kapılarını aştı, Kura'ya indi, Gürcistan'ı ve Egeria'yı geçti ve imparatorla yüz yüze ant içti. Kaynak onları denizin ötesine, saraya kadar götürür ve bir yer adı vermez. Duraklar arasındaki yol çizilmiştir.

626–627 Šat'ın akını

Antlaşmadan kısa süre sonra Herakleios'un buyruğuyla Alban ülkesine ilk bir akın yapıldı. Hüsrev akıncılara ülkesine kimin buyruğuyla girdiklerini sordu ve onlara imparatorun verebileceğinin iki katını önerdi. O yıl akıncılar aynı kapılardan yurtlarına döndü. Ardından kuzey kralı vaat ettiği orduyu, prenslik rütbesinden ötürü Šat denen yeğeninin komutasında gönderdi. Šat Alban ülkesini ve Atrpatakan'ın bir bölümünü yağmaladı ve Aras kıyısında ordugâh kurdu. Akıncılar oradan Hüsrev'den Roma topraklarını, tutsakları ve Haç'ın tahtasını geri vermesini istedi. Hüsrev iki hanedanın oğullar ve kızlar yoluyla eskiden beri bağlı olduğunu söyledi ve imparatora kendi kölesi dedi. Ermenice Albanlar Tarihi Šat'ın akınını Hüsrev'in otuz yedinci yılının başına koyar. Bir hesap bunu 626 yazı, ikinci bir hesap 627 yazı olarak okur.

Eylül 627 Ninova'ya yürüyüş

Ziebel imparator için kırk bin adam seçti ve kendisi yurduna döndü. Herakleios eylülden itibaren onlarla güneye yürüdü. Sebeos'a göre yol Şirak'tan geçti, Vardanakert'te Aras'ı aştı ve Gogovit ile Her ve Zarevand üzerinden Atrpatakan'a ulaştı. Theophanes'e göre kış ve İranlıların durmayan saldırıları kuzeyli müttefikleri yıprattı. Onlar da azar azar ayrıldı ve sonunda hepsi yurduna döndü. Roma ordusu 9 Ekim'de Chamaetha ülkesinde bir hafta dinlendi. İranlı komutan Razates bu sırada arkadan gelip Ganzak'a vardı. Herakleios 1 Aralık'ta Büyük Zap'ı geçti ve Ninova yakınında ordugâh kurdu. 12 Aralık'ta iki ordu orada karşılaştı ve Razates subaylarının neredeyse tamamıyla birlikte düştü.

627–628 Dastagerd ve Ktesifon

Savaştan sonra Herakleios Büyük Zap'ı geçti. Subayı Georgios Küçük Zap'ın dört köprüsünü gece ele geçirdi. Ordu 23 Aralık'ta köprüleri geçti ve Noel'i Iesdem'in konaklarında kutladı. İmparator Dezeridan ve Rousa saraylarını yıktı, Tornas köprüsünü geçti ve yılbaşını Beklal sarayında geçirdi. Hüsrev Dastagerd'den Ktesifon'a kaçtı ve Dicle'yi geçti. Herakleios Epifani bayramını Dastagerd'de kutladı ve oradaki sarayları yıktı. 7 Ocak'ta yoluna devam etti ve Ktesifon'a on iki mil uzaklıktaki Narbas ırmağının on iki mil gerisinde ordugâh kurdu. Irmağın köprüleri kesilmişti ve geçilecek sığ bir yeri yoktu. Sebeos'a göre Ktesifon'un dışında ordugâh kurdu ve kentin çevresindeki kral saraylarını yaktı.

628 Atrpatakan'a dönüş

Herakleios oradan Siazouros'a gitti ve şubat boyunca yöredeki köyleri ve kentleri yaktı. Martta Barzan köyünde yedi gün kaldı. Theophanes'e göre orada İranlı bir subay ona katıldı ve Hüsrev'in büyük oğlunun babasına karşı ayaklanmaya hazır olduğunu bildirdi. Hüsrev, Theophanes'in Siroes dediği bu oğlu Kavad tarafından tahttan indirildi ve Şubat 628'de öldürüldü. Yeni kral imparatorla barış yaptı. Sebeos Herakleios'u Atrpatakan'a geri getirir. Barzan'dan Ganzak'a giden yol, imparatorun 15 Mart'ta Ganzak yakınındaki ordugâhtan gönderdiği kayıp bir mektuba göre çizilmiştir.

628–629 Tiflis'in düşüşü

Ermenice Albanlar Tarihi'nde kuzeyin fırtınası ikinci kez koptu. Jebu Xak'an oğlu Šat ile geri geldi ve artık yiğit savunucuları kalmamış olan Tiflis'i kuşattı. İki ay sonra adamları birbirinin üstüne çıkarak suru aştı ve buldukları herkesi öldürdü. İranlı vali ile bir Gürcü prens, kralı kör olarak çizdikleri için kör edildi, sonra boğuldu ve derileri yüzüldü. Jebu Xak'an hazineyle yurduna döndü ve Šat'ı orduyla Albanların ülkesine gönderdi. Gürcü vakayinamesi olayı başka türlü anlatır: Herakleios kentin prensi Stephanos bir çıkışta düştükten sonra kenti aldı. Subayı Jibghu da imparator Gardaban üzerinden yoluna devam ederken iç kaleyi ele geçirdi. Bir hesap kentin düşüşünü 629 baharına, ikincisi Kavad'ın 628'de tahta çıkmasının hemen sonrasına koyar.

629–630 Šat Alban ülkesinde

Šat'ın birlikleri aynı gün Alban ülkesinin bütün kantonlarına saldırdı. Arcax dağlarında kovalanan Alban katolikosu sonunda soylular ve armağanlarıyla Šat'ın Partaw'ın kuzeyindeki ordugâhına geldi. Šat orada babası Jebu Xak'an'ın hayatı üzerine akınların duracağına ant içti. Babasının Albanların, Lpʿinkʿlerin ve Čoł'un üç krallığını sonsuza dek kraliyet mülkü olarak aldığını söyledi. İran kralı Ardeşir'in ikinci yılında kuzeyin prensi zanaatkârlardan, tüccarlardan ve Kura ile Aras balıkçılarından İran kadastrosuna göre vergi aldı. Čorpan Tarxan'ı üç bin kadar adamla önden Ermenistan'a gönderdi. On bin kişilik bir İran ordusu Sevan Gölü kıyısında yok edildi. Kuzeyin ordusu Ermenistan, Gürcistan ve Alban ülkesinin geçitlerinde durdu. Orada Jebu Xak'an'dan Šat'a bir haber geldi: “Haydutlar üzerime çullandı, yüzümü bir daha görmeyeceksin.”