Meng Tian, Qin’in ilk imparatorunun Asya Hunlarını Sarı Nehir’in güneyindeki ülkeden kovduğu ordunun komutanıydı. Shiji, onun kuvvetini yüz bin adam olarak verir. Han Shu ise birkaç yüz bin der.[1] Shiji’nin ilk imparator bölümü ile Meng Tian’ın kendi bölümü üç yüz bin verir.[2] Bazı araştırmacılar büyük sayıyı eski Çin geleneğine bağlar ve yüz bin kişilik bir orduyu böyle bir sefer için olağan büyüklük sayar.[3] Duman o sırada şanyuydu. Meng Tian, Asya Hunlarının yenemediği generaldi.[4] Asya Hunları nehre ancak onun ölümünden sonra döndü.[4]

Devraldığı sınır

Qin altı devleti fethettiğinde Çin’in kuzey kenarında üç sur zaten duruyordu. Qin, Hu’lara karşı kendi surunu yapmıştı. Hu, Shiji’nin kuzeyin halkları için kullandığı addır. Qin bunu Longxi, Beidi ve Shang’ı aldıktan sonra yapmıştı. Zhao, Dai’den Yin dağları boyunca Gaoque’ye kadar bir sur yapmıştı. Yan da Zaoyang’dan Xiangping’e kadar bir sur yapmıştı.[4] Bir modern hesaba göre Qin’in suru yaklaşık MÖ 324’e tarihlenir, tamamlanması ise yaklaşık MÖ 270’te gerçekleşmiştir. Aynı hesaba göre Zhao’nun suru yaklaşık MÖ 300’e, Yan’ınki ise bundan yaklaşık on yıl sonrasına tarihlenir.[5] Shiji ayrıca, Li Mu döneminde Asya Hunlarının Zhao sınırına girmeye cesaret edemediğini kaydeder.[4]

Sefer

İlk imparator bunun üzerine Meng Tian’ı yüz bin adamla Hu’lara saldırmak için kuzeye gönderdi. Meng Tian nehrin güneyindeki bütün toprağı aldı.[4] Modern bir anlatım bunu MÖ 214’e tarihler.[6] Asya Hunları, Ordos’un kuzeyindeki Yin dağlarına çekildi.[6]

Duman ona karşı duramadı. Kuzeye çekildi.[4]

Meng Tian nehri sınır yaptı. Nehre bakan kırk dört surlu kasaba kurdu. Bu kasabaları, garnizon olarak oraya taşınan mahkûmlarla doldurdu. Jiuyuan’dan Yunyang’a dümdüz bir yol açtı. Sınır boyunca bir dağ engeli, bir hendek ya da bir yarma onarılabiliyorsa onu onardı. Onarımlar Lintao’dan Liaodong’a kadar uzanıyordu, uzunluğu on bin liden fazlaydı. Sonra nehri geçti ve Yangshan ile Beijia’yı elinde tuttu.[1][7] İlk imparator bölümü aynı seferi farklı anlatır. MÖ 214’te Meng Tian Asya Hunlarını kuzeybatıya sürdü, Yuzhong’dan nehir boyunca doğuya gitti ve Yin dağlarının başladığı yerde otuz dört surlu ilçe kurdu. Kuzey kıyısı boyunca bir sur yaptı, Gaoque’yi, Yangshan’ı ve Beijia’yı aldı ve oralara mahkûmlar yerleştirdi.[7] Aynı modern anlatıma göre bunlar, Qin’in kendi surunu Zhao ve Yan surlarıyla tek bir hatta birleştirdiği yıllardı.[6]

Aynı anlatım, sur boyunca nöbet tutan kuvveti üç yüz binin biraz üstünde sayar. Karargâhı, Ordos’un kenarındaki Shang idari bölgesinde (komutanlık) bulunuyordu.[8]

Ölümünden sonra

Shiji de Han Shu da devamı tek bir cümleyle verir. Duman’ın çekilmesinden on yıldan fazla sonra Meng Tian öldü. Beyler Qin’e karşı ayaklandı. Çin karışıklığa düştü. Qin’in sınıra yerleştirdiği mahkûmların hepsi yeniden ayrıldı. Asya Hunları baskıdan kurtuldu. Yavaş yavaş nehri geçtiler ve Çin’le eski sınır tahkimatlarında yeniden karşılaştılar.[1][9] Modern anlatıma göre Meng Tian MÖ 210’da kendi canına kıymaya zorlandı. Ardından Ordos’un savunması çöktü.[8]

O sıralarda Mete Han babası Duman’ı öldürmüştü. Kendini şanyu yapmıştı. Qin’in Meng Tian döneminde Asya Hunlarından aldığı toprağın her parçasını geri aldı. Han ile sınırı, Zhaona ve Fushi’ye kadar uzanan eski nehir kalelerine dayandırdı.[4]

Kaleler Qin’den uzun yaşadı. Han generali Wei Qing MÖ 127’de aynı ülkeyi aldı. Shiji’ye göre Han bunun üzerine Shuofang’ı kurdu. Meng Tian’ın yaptığı eski Qin tahkimatını da nehri savunma hattı yaparak onardı.[4] Ardından gelen savaşlar kendi maddesinde anlatılır.

Notlar

  1. ^ a b c Shiji, juan 110; Han Shu, juan 94
  2. ^ Ögel 2015, p. 100–102
  3. ^ Ögel 2015, p. 100
  4. ^ a b c d e f g h Shiji, juan 110
  5. ^ Sinor 1990, p. 118
  6. ^ a b c Sinor 1990, p. 119
  7. ^ a b Ögel 2015, p. 101
  8. ^ a b Sinor 1990, p. 121
  9. ^ Ögel 2015, p. 118–119

Kaynaklar

Literatür

  • Denis Sinor (ed.), The Cambridge History of Early Inner Asia (1990)
  • Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi I (2015)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler1

Kişiler
Duman (Touman)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Meng Tian.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/meng-tian/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026