Kurgan

Kurgan, bir höyüğün altına yapılan gömüdür. Kereste ya da taştan bir oda, üstünde toprak ya da moloz yığını ve içinde mezar eşyaları bulunur. Ölülerle birlikte sık sık atlar da gömüldüğü için bu uygulama bozkırın ayırt edici özelliklerinden biridir.

Bu gömme biçimi Tunç Çağı’ndan Göktürk anıt avlularına kadar kesintisiz sürmüştür. Birbiriyle ilgisiz diller konuşan ve birbirini zorla yerinden eden halklar onu ortak kullanmıştır. Bu süreklilik, bozkır araştırmasında en çok başvurulan ama en az sonuç veren savdır. Bir uygulamanın yayıldığını gösterir. Onu kimin taşıdığını göstermez.

Orhun yazıtlarında bu sözcükle ilişkili bir yer adı geçer. Kül Tegin yazıtına göre ordu amga korgan’da, yani “Amga’nın kalesi”nde kışladı.^[1] Eski bir okuma bu adı Magı Kurgan olarak alır.^[2]