Kamos, Priscus’un Attila’nın ülkesindeki köylerde kaydettiği bir arpa içkisidir.[1] Priscus 449’da Maximinus’un Roma elçiliğiyle birlikte kuzeye gitti. Yolda gezilebilir nehirleri kütük kayıklar ve sallarla geçtiler.[1] Yol üzerindeki köyler elçilere buğday yerine darı verdi. Şarap yerine de yerlilerin medos dediği bir içki sundu.[1] Elçilerle birlikte yolculuk eden hizmetliler de darı aldı. Bunun yanında, barbarların kamos dediği, arpadan yapılmış bir içki de aldılar.[1] Priscus köylülerin kim olduğunu söylemez.[1]

Sözcük

Adın iki ayrı açıklaması vardır. Birincisi kamos’u Türkçe bir sözcük sayar: mayalanmış kısrak sütünün adı olan qımız, yani kımız.[2] İkincisi bunu üç gerekçeyle reddeder. -os Yunanca bir sondur, kam- ise qımız değildir. Üstelik qımız arpadan değil, sütten yapılır.[2] Buna göre sözcük Hint-Avrupa kökenlidir ve Pannonialılar kamos’u Attila’dan çok önce içiyordu.[2] Daha eski içkinin kanıtı, Julius Africanus’un Kestoi adlı eserindeki bir bölüm ile Diocletianus’un fiyat fermanındaki bir kayıttır.[2]

Kaşgarlı Mahmud, on birinci yüzyılda yazdığı sözlüğünde qimiz diye yazdığı Türkçe sözcüğü tanımlar. Ona göre bu, tulumlara dökülüp mayalanan ve içilen kısrak sütüdür.[3] Priscus ise kamos’a bir arpa içkisi der.[1] Dolayısıyla iki içki farklı maddelerden yapılmıştı.

Elçilere verilen medos da Hint-Avrupa kökenli bir sözcük sayılır. Bazı araştırmacılar onu Cermen, başkaları İlirya kökenli sayar.[2]

Geriye, bir elçiliğin hizmetlilerine verilen ve kökeni tartışmalı bir adla anılan, köylerin arpa birası kalır. Kımızla bağı, iki sözcüğün birbirine benzemesine dayanır. Sözcük, Hunlar gelmeden önceki Pannonia’ya yerleştirilebilir.

Notlar

  1. ^ a b c d e f Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 83
  2. ^ a b c d e Maenchen-Helfen 1973, p. 425
  3. ^ Dīvān Lughāt al-Turk; al-Kāshgharī 1072–1074, p. 282

Kaynaklar

Literatür

  • Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
  • Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
  • Maḥmūd al-Kāshgharī, Dīwān Lughat al-Turk (1072–1074)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Kamos.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/foods/kamos/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026