Onuncu yüzyıl coğrafyacısı Mes’udi, Hazarların ülkelerinde demir işleyen ya da demir giyen iki grup anar. Birincisi Hazar kağanının Müslüman muhafız birliğidir, göğüslük, miğfer ve zırh giymiş atlı okçular. İkincisi Kafkasya’da zırh ve başka demir eşya yapan bir dağ halkıdır.[1]

Kağanın muhafızları

Hazar ülkesindeki Müslümanlar kağanın muhafız birliğini oluştururdu.[2] Onlara Arsiyah denirdi, Fransızca çeviri adı Lariciyeh diye yazar. Harezm çevresinden gelmişlerdi ve İslam’ın ortaya çıkışından kısa süre sonra savaştan ve vebadan kaçmışlardı.[2] Kağan savaşlarında onların yiğitliğine güvenirdi.[2]

Mes’udi’nin zamanında bunlardan yedi bini kağanla birlikte atlı okçu olarak savaşa çıkardı.[3] Göğüslük, miğfer ve zırh giyerlerdi.[3] Bazıları mızrak taşırdı ve Müslümanların olağan donanımıyla donatılmıştı.[3] Mes’udi ayrıca Hazar kağanının doğu ülkelerinin hükümdarları arasında tek başına maaşlı asker beslediğini ekler.[3]

Zerikerān’ın zırhçıları

Mes’udi daha güneyde, Gumiklerin yanında, dağ ve Serir yönünde, Zerikerān dediği bir halk yerleştirir.[4] Adı, zırh yapıcısı anlamına gelen Farsça bir sözcük diye açıklar.[4] Halkın çoğu zırh, üzengi, gem, kılıç ve başka demir eşya yapardı.[5] Aralarında Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler yaşardı.[5] Ülkelerine girmek çok zordu ve bu güçlük onları komşularının saldırılarından korurdu.[5] Fransız çevirmenler Zerikerān’ın bugünkü Kubachi olduğunu ve Serir’in Dağıstan olduğunu ekler.[6]

Metnin sınırları

Mes’udi, kağanın muhafız birliğinin zırhını Zerikerān’dan ya da başka bir yapıcıdan satın aldığını söylemez.[1] İki pasaj aynı bölümde durur ve okur onları yan yana koyabilir. Metin Hazar ülkesinin kendisinde hiçbir atölye, fiyat ya da zırh sayısı anmaz.[1]

Göktürk çağının kaynakları zırh hakkında az şey söyler. Göktürk silahları maddesi onların verdiklerini anlatır.

Notlar

  1. ^ a b c al-Masʿūdī; al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 11, 40–41
  2. ^ a b c al-Masʿūdī; al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 10
  3. ^ a b c d al-Masʿūdī; al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 11
  4. ^ a b al-Masʿūdī; al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 40
  5. ^ a b c al-Masʿūdī; al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 41
  6. ^ al-Masʿūdī 1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt), p. 40–41

Kaynaklar

Literatür

  • al-Masʿūdī; C. Barbier de Meynard and Pavet de Courteille (trans.), Les Prairies d’or, Bd. II (Texte et traduction) (1863 (MDCCCLXIII auf dem Titelblatt))

İlgili maddeler

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Khazar Mail and the Armourers of the Caucasus.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/institutions/khazar-mail-and-armourers/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026