Poliuhan Baling, Woye’nin adamıydı. Woye, Kuzey Wei’nin bozkır sınırında tuttuğu garnizonlardan biriydi. Wei’nin kuzeyi yitirdiği isyanı o başlattı.[1] Çevresine yandaşlar topladı, garnizon komutanını öldürdü ve Gerçek Kral dönem adını ilan etti.[2]

Soyadı

Bei Qi Shu, Poliuhan Chang’ın biyografisinde onu Asya Hun şanyularının soyundan gelen biri olarak anar. Soyadını, Wei’nin eline düşen bir Güney Asya Hunu olan Sağ Guli Kralı Panliuxi’den türetir.[3] Torunları onun adını soyadı olarak aldı. Poliuhan, bunun sonradan bozulmuş biçimidir.[3] Aynı biyografi Baling’i Chang’ın babasının klan akrabası olarak anar.[3] Bu yüzden Baling, Panliuxi’nin torunları arasında sayılır. Sınırın garnizon halkı arasında Asya Hun soyundan bir adamdı.[4]

İsyan

Tarih iki biçimde geçer. Wei Shu yıllıkları isyanı 524’ün üçüncü ayına koyar. Zizhi Tongjian onu 523 altında anlatır. Zizhi Tongjian bu anlatımda isyanı, Huaihuang garnizonunun, bir Rouran akını sırasında tahılı esirgeyen komutanını öldürmesinden sonraya yerleştirir.[5] Öteki garnizonların Çinli ve Çinli olmayan halkı ona karşılık verdi.[1] Komutanı Wei Kegu’yu Wuchuan’ı kuşatmaya gönderdi. Huaishuo’ya saldırdı.[1]

524’te Wei orduları ona karşı başarısız oldu.[6] Linhuai Prensi Yuan Yu beşinci ayda Wuyuan’da yenildi ve görevlerinden alındı. Li Shuren ile Cui Xian Baidao’da yenildi.[6] Doğu ve batı Tiele Wei’den ayrılıp ona geçti.[6] Tiele reisi Hulü Jin halkıyla birlikte ona katıldı ve Baling onu kral yaptı. Sonra Hulü Jin, Baling’in hiçbir şey başaramayacağına hükmetti. Wei’ye geçti.[6]

Yenilgi

Wei, Rouran’a başvurdu. 525’in başında Anagui yüz bin kişiyle Wuchuan’dan Woye’ye doğru batıya yürüdü. Baling’in kuvvetlerini defalarca yendi.[7] Yıllıkların kaydına göre altıncı ayda Anagui, Baling’i ezdi ve generali Kongque’nin başını kestirdi.[2] Bei Qi Shu, Baling’in hanedanından bir Kongque’ye başka bir son verir. Oğlu Poliuhan Chang’ın biyografisine göre Baling, Kongque’yi büyük komutan ve güneyi yatıştıran kral yapmıştı. Kongque on bin adamıyla Erzhu Rong’a geçti ve sonradan Wei unvanlarıyla öldü.[3] İkisi aynı adamsa, iki anlatım birden doğru olamaz. Kaynaklar hangisinin yanlış olduğunu söylemez. Baling, Rouran’dan kaçmak için Sarı Irmak’ı güneye geçerek çekildi.[6] Sonu kayıtlı değildir.

İsyan onu aşıp sürdü. Yandaşlarından iki yüz bini Wei’ye teslim oldu. Bunlar Ji, Ding ve Ying eyaletlerine dağıtıldı. Altı Garnizon isyanı orada devam etti.[6]

Notlar

  1. ^ a b c Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 149
  2. ^ a b Wei Shu, juan 9
  3. ^ a b c d Bei Qi Shu (Book of Northern Qi), juan 27
  4. ^ 内田吟風 1935, p. 588
  5. ^ Wei Shu, juan 9; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 149
  6. ^ a b c d e f Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 150
  7. ^ Wei Shu, juan 103

Kaynaklar

Literatür

  • Uchida Ginpū 内田吟風, 五胡亂及び北魏に於ける匈奴 (1935)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Poliuhan Baling.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/poliuhan-baling/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026