Altı Garnizon İsyanı

Rouran çağı Göktürk çağı Uygur çağı Kırgız çağı

Rouran Birinci Göktürk Tang İkinci Göktürk Uygur Kırgız Hunlar Batı Göktürk Türgiş Karluk Hazar

Rouran 400–554
Birinci Göktürk 552–630
Tang 630–682
İkinci Göktürk 682–744
Uygur 744–840
Kırgız 840–924
Hunlar 370–469
Batı Göktürk 552–659
Türgiş 699–766
Karluk 766–800
Hazar 650–969

Altı Garnizon ayaklanması, Kuzey Wei’nin kuzey sınırını yitirdiği ayaklanmadır. Ayaklanma Woye’de Poliuhan Baling önderliğinde başladı ve garnizonlar hattı boyunca yayıldı. 525’te Wei adına savaşan Rouran kağanı Anagui ayaklanmayı kuzeyde bastırdı.^[1] Savaş Hebei’de sürdü. Bu savaşın doğurduğu ordulardan Gao Huan ile Yuwen Tai çıktı. İkisi on yıl sonra imparatorluğu aralarında paylaştı.

523–528: Kuzey Wei'nin kuzey sınırındaki garnizonlar Poliuhan Baling önderliğinde ayaklanır ve 524'te Wei'yi Wuyuan ile Baidao'da yener. 525'te Rouran kağanı Anagui ayaklanmayı Wei adına bastırır. Savaş Guanzhong'a ve Hebei'ye kayar ve 528'de Erzhu Rong'un Ye'de Ge Rong'u yenmesiyle biter. Modern harita, taralı alanlar sınırları değil ayaklanmaların yayıldığı yerleri gösterir.

Ayaklanmanın başlaması (523–524)

İlk ayaklanan garnizon Huaihuang oldu. Rouranlar kıtlık yılında akın edince Huaihuang halkı komutanları Yu Jing’den tahıl istedi. Yu Jing vermedi. Halk onu yakalayıp öldürdü.^[2] Kısa süre sonra Woyeli Poliuhan Baling çevresine taraftar topladı. Kendi garnizonunun komutanını öldürdü ve Gerçek Kral adıyla yeni bir dönem ilan etti. Öbür garnizonların Çinli ve Çinli olmayan halkı ona katıldı.^[2] Zizhi Tongjian bunu 523 altında anlatır. Wei Shu’nun yıllıkları ise Baling’in ayaklanmasını 524’ün üçüncü ayına koyar.^[3] Baling, komutanı Wei Kegu’yu Wuchuan’ı kuşatmaya gönderdi. Huaishuo’ya da kendisi saldırdı.^[2]

Wei yenilgileri (524)

Kuzeye gönderilen Wei orduları birbiri ardına başarısız oldu. Linhuai Prensi Yuan Yu, 524’ün beşinci ayında Wuyuan’da Baling’e yenildi ve bütün makamlarından alındı. Li Shuren ve ondan sonra Cui Xian Baidao’da yenildi. Li Chong Yunzhong’a çekildi.^[1] Gaoping’de Tiele reisi Hu Chen, Baling’i desteklemek için ayaklandı.^[1] Doğu ve batı Tieleleri Wei’den ayrılıp Baling’e geçti.^[1] Zizhi Tongjian’e göre saray, Li Chong’un ve Guangyang Prensi Yuan Shen’in uyarılarını ancak bu noktada hatırladı. Garnizon askerlerini kalıtsal statülerinden kurtardı ve garnizonları eyaletlere dönüştürdü. Ama o sırada altı garnizonun hepsi ayaklanmıştı.^[1]

Rouran müdahalesi (525)

Wei, Rouranlara başvurdu. 525’in başında Anagui yüz bin kişiyle Wuchuan’dan batıya, Woye’ye doğru yürüdü. Baling’in kuvvetlerini defalarca yendi.^[4] Yıllıklara göre altıncı ayda Baling’i ezdi ve generali Kongque’nin başını kesti.^[5] Bei Qi Shu ise Baling’in hanedanından bir Kongque’ye başka bir son verir. Aynı eserdeki Kongque’nin oğlu Poliuhan Chang’ın biyografisine göre Baling, Kongque’yi büyük komutan ve Güneyi Yatıştıran Kral yapmıştı. Kongque on bin adamıyla Erzhu Rong’a geçti ve daha sonra Wei’nin verdiği unvanlarla öldü.^[6] İkisi aynı kişiyse iki anlatım birden doğru olamaz. Kaynaklar hangisinin yanlış olduğunu söylemez. Baling, Rouranlardan kaçmak için Sarı Irmak’ı geçip güneye çekildi.^[1] Aynı aylarda batı Tielelerinin reisi Mieliehe, otuz binden fazla haneyle Yuan Shen’in yanına geçti.^[1]

Zafer Anagui’yi güçlendirdi. Boyları yeniden birleşti, atları çoğaldı. Chiliantoubingdoufa Kağan unvanını aldı.^[4]

Sonrası

İki yüz bin isyancı Yuan Shen’e teslim oldu. Yuan Shen, onların Hengzhou’nun kuzeyindeki yeni ilçelere yerleştirilmesini istedi. Saray isteği reddetti ve isyancıları beslenmeleri için Ji, Ding ve Ying eyaletlerine dağıttı.^[1] 525’in sekizinci ayında Rouxuan garnizonundan Du Luozhou, yine Gerçek Kral dönem adıyla Shanggu’da ayaklandı. Ona katılanlar arasında Gao Huan da vardı.^[1] Hebei’deki ayaklanmalar, Erzhu Rong’un 528’de onlara son vermesine kadar sürdü. Batıdaki son isyancılar 530’da bastırıldı. O savaşın generalleri 534’te Wei’yi aralarında paylaştı.