MS 84’te Asya Hunlarının kuzey şanyusu, Han tüccarlarıyla ticaret yapmak üzere sınıra 10.000’den fazla sığır ve at gönderdi.[1] Pazar, Han sarayının izniyle Wuwei’de kuruldu.[1] Güney şanyusu tüccarlara akın etti ve saray esirler konusunda karar vermek zorunda kaldı.[1]

Önceki yıl

MS 83’te Kuzey Asya Hunlarının büyük adamlarından Jiliusi, 38.000 kişi, 20.000 at ve 100.000’den fazla sığır ve koyunla Wuyuan sınırına geldi. Han’a teslim oldu.[1]

Pazar

Yuanhe’nin ilk yılında Wuwei valisi Meng Yun, kuzey şanyusunun Han subayları ve halkıyla yeniden ticaret yapmak istediğini bildirdi. İmparator Meng Yun’a, kuzey elçilerini karşılamak, teselli etmek ve kabul etmek için ulak elçiler göndermesine izin verdi.[1]

Kuzey şanyusu bunun üzerine Büyük Juqu’yu, Yimozi Kralı’nı ve başkalarını gönderdi, onlar 10.000’den fazla sığır ve atı Han tüccarlarıyla ticaret için sınıra sürdü.[1] Kuzeyin krallarından ve beylerinden birkaçı komutanlıkların içine ilerledi. Yolları üzerindeki komutanlıklar ve ilçeler onlar için resmî konaklar kurdu, ödül verdi ve iyi davrandı.[1]

Akın

Güney şanyusu pazarı duydu. Shangjun’dan hafif atlılar gönderdi, onlar kuzeylileri kesip ayırdı ve sığırlarını ve atlarını yağmaladı. Onları sınırın içine geri sürdüler.[1] Hou Han Shu, Güney atlılarının kaç baş hayvan, kaç kişi aldığını söylemez.

Sarayın kararı

MS 85’in kışında Meng Yun tahta, Kuzey Asya Hunlarının daha önce Han’la bir barış anlaşması yaptığını ve Güney şanyusunun onlara yeniden akın ettiğini bildirdi. Kuzey şanyusu, dedi, Han’ın kendisini aldattığını düşünüyor ve sınıra saldırı planlıyordu. Güneyin aldığı esirlerin iade edilmesini önerdi, kuzeyi yatıştırmak için.[1]

İmparator Zhang, Büyük Hizmetli Yuan An’ın öğüdünü izledi ve bir ferman yayımladı.[1] Ferman kuzeydeki halklarla eski savaşları hatırlatır. Önceki barış anlaşmalarının adı olduğunu ama en küçük bir etkisi olmadığını söyler. Devamında, hükümdar ile Asya Hunlarının artık ilişkilerini efendi ve tebaa olarak saptadığını, sözlerinin kibar, antlaşmalarının açık olduğunu ve haraçlarının defalarca geldiğini söyler. Sarayın güvenini bozmaması ve kusuru kendi üzerine almaması gerekirdi.[1]

Ferman, Liao’yu geçen generale ve Saray Beylerinin Önderi Pang Fen’e, güneyli yakalayıcılara esirler için iki kat değerinde ödeme yapmalarını ve esirleri kuzeye iade etmelerini emretti. Güney şanyusunun kestiği başlar ve aldığı esirler için yine olağan kurala göre ödül verilecekti.[1]

Sonrası

Güney tarafı durdurulmadı. Güney şanyusu Aodi Rizhu Kralı Shizi’ye yeniden birkaç bin hafif atlıyla çıkıp kuzeye vurmasını emretti ve o bir bin kişi daha aldı.[1] Kuzeyliler bundan Han’ın güneyi kayırdığı sonucunu çıkardı ve kendilerinden her yıl birkaç binin teslim olduğunu duydu.[1]

MS 85’in ilk ayında yetmiş üç kuzey beyi grubu sınırın içine kaçmıştı. Hou Han Shu, kuzeyin zayıfladığını ve taraftarlarının ayrıldığını söyler. Güney şanyusu onu önden, Dinglinglar arkadan, Siyenpiler soldan, Batı Bölgeleri sağdan sıkıştırıyordu.[1]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Hou Han Shu, juan 89

Kaynaklar

İlgili maddeler

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Northern Xiongnu Market at Wuwei (AD 84).” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/events/wuwei-market-84/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026