Asya Hunlarının bir şanyusu Han sarayına geldiğinde saray ona belirli bir armağan takımı verdi. Takımda nişanlar ve giysiler, atlar, altın ve sikke, tahıl ve top olarak ipek vardı. İki Han tarihi bunu MÖ 51 ve MS 50 için sayar. Sonraki artışları birkaç sözle verir.[1] Kayıt, armağanların her ziyaretle büyüdüğünü gösterir, dönemin Han resmî tartışmaları da maliyetin hesaplandığını gösterir.[2]

MÖ 51 huzuru

MÖ 51’in ilk ayında şanyu Huhanye huzuru Tatlı Pınarlar Sarayı’nda yaptı. Han onu vasal kralların üstüne yerleştirdi ve adını söylemeden ona tebaa dedi.[2] Armağanlar şunlardı.[2]

  • Külah, kuşak ve kaftanlar ile kordonlu bir altın mühür.
  • Yeşim işlemeli bir kılıç, bir kemer bıçağı, bir yay ve oklar.
  • Hafif bir araba, bir eyer takımı ve on beş at.
  • Yirmi kati altın ve 200.000 sikke.
  • Yetmiş yedi takım giysi ve yorgan.
  • 8.000 top brokar, nakış, desenli ipek, tül ve başka ipekler.
  • 6.000 kati ipek yumağı.

Han ayrıca sınırdan şanyunun halkını beslemek için toplam 34.000 hu tahıl taşıdı.[2] İmparator Yuan tahta çıktığında Huhanye halkının yoksul olduğunu yazdı. Saray da Yunzhong ve Wuyuan’a 20.000 hu tahıl göndermelerini emretti.[2]

Sonraki ziyaretler

MÖ 33’te Huhanye yeniden geldi. Tören ve armağanlar eskisi gibiydi, Han giysi, brokar, ipek ve ipek yumağı ekledi, hepsi Huanglong döneminde (MÖ 49) verilenin iki katıydı.[2] Aynı yıl imparator ona Wang Zhaojun’u verdi.[2]

MÖ 3’te şanyu Wuzhuliu saraya gelmek istediğini yazdı. İmparator Ai hastaydı ve saray tereddüt etti. Huanglong ve Jingning yıllarından beri her ziyaretin ardından bir felaket geldiği söylentisi dolaştı. Görevliler ziyareti hazine için israf da saydı ve reddedilebileceğini düşündü.[2] Saray beyi Yang Xiong reddedilmesine karşı bir takrir sundu. İmparator ikna oldu, Asya Hunlarının elçilerini geri çağırdı ve kabul etti. Yang Xiong’u elli top ipek ve on kati altınla ödüllendirdi.[2]

Ziyaret MÖ 1’de oldu. İmparator şanyuyu Shanglin Parkı’ndaki Üzüm Sarayı’nda ağırladı. Gelenek şanyunun maiyetini, krallar dahil, 200’ün biraz üstünde kişi olarak saptıyordu. Wuzhuliu 500 kişi getirmek istedi ve imparator kabul etti.[2] Han Shu ek armağanları verir: 370 takım giysi, 30.000 top brokar, nakış ve ipek, 30.000 kati ipek yumağı. Geri kalan her şey, der, Heping yıllarındaki (MÖ 28–25) gibiydi.[2] Metin bu tutarların armağanın tamamı mı, yoksa Heping yıllarının armağanlarına bir ek mi olduğunu açık bırakır. Her halükârda MÖ 51’in 8.000 topunu ve 6.000 katisini aşarlar.

MS 50 ve yıllık armağan

Güney Asya Hunları şanyusu MS 50’de daha büyük bir armağan takımı aldı. İçinde bir altın mühür, bir araba, bir kılıç ve bir yay, çalgılar vardı, bunlarla birlikte sayısı 10.000’e ulaşan altın, brokar, nakış, ipek ve kumaş, 10.000 kati ipek yumağı, Hedong’dan 25.000 hu pirinç ve kuru tahıl ve şanyunun halkını beslemek için 36.000 baş sığır ve koyun gelmişti.[3]

Aynı bölüm yıllık bir değişimi belirler. Her yılın sonunda şanyu saraya bir takrir ve bir rehine oğul gönderdi. Yeni yılda saray onun elçisini 1.000 top renkli ipek, dört parça brokar, on kati altın, imparatorluk mutfağından yiyecek ve meyveyle geri gönderdi. Ayrıca şanyunun annesine, eşlerine, oğullarına, krallarına ve beylerine armağanlar verdi, bunlar toplam 10.000 top renkli ipek tuttu. Tarih bunun her yıl âdet olduğunu söyler.[3] Bu armağanlar birlikte yılda yaklaşık 11.000 top ipek eder.

Başka armağanlar şanyunun sarayındaki olayları izledi. Güney şanyusu Bi dokuz yıl sonra ölünce Han elçisi halefini bir mühür, bir külah ve kaftanlarla ve yeni şanyunun krallara ve beylere dağıtması için 4.000 top renkli ipekle onayladı. O günden sonra her ölüm aynı türden taziye ve armağanlarla anıldı.[3] MS 53’te saray şanyuya on binlerce koyun verdi.[3] MS 143’te başkentte yaşamış olan şanyu Doulouchu, orada 2.000 top renkli kumaş, arabalar ve müzikli bir ziyafetle tahta oturtuldu.[3]

Kuzey Asya Hunları için eşit karşılık

Han kuzey şanyusuna da ödedi ve bunu bir kuralla yaptı. MS 52’de Kuzey Asya Hunları at ve kürk gönderdi, bir evlilik ittifakı ve müzik istedi. Memur Ban Biao sarayın sunulan armağanlara yaklaşık denk ödüllerle yanıt vermesini öğütledi.[3] Gerekçesi, kuzey şanyusunun devleti zayıfladıkça tekliflerini cömertleştirmesiydi.[3] Saray öğüdü kabul etti ve MS 55’te mühürlü bir mektup ve renkli ipeklerle, elçi göndermeden yanıt verdi.[3]

Asya Hunları sarayının bakışı

88’de Güney şanyusu Tuntuhe tahta, kendisinin ve halkının Han toprağında doğup Han yiyeceğiyle yaşadığını yazdı. Yıllık ve mevsimlik armağanlar, dedi, hesaba sığmayan tutarlara varıyordu.[3] Kuzeye kendi atlılarıyla bir saldırı önerdi.[3]

Tarihler malları ayrıntılı sayar ve şanyuların onlarla ne yaptığı hakkında az şey söyler. Han ile Asya Hunlarının değişimi nasıl adlandırdığı Heqin maddesinde ele alınır.

Notlar

  1. ^ Han Shu, juan 94; Hou Han Shu, juan 89
  2. ^ a b c d e f g h i j k Han Shu, juan 94
  3. ^ a b c d e f g h i j Hou Han Shu, juan 89

Kaynaklar

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler4

Kurumlar ve Unvanlar
Diplomacy of the Steppe Empires · Gold of the Xiongnu Court · The Economy of the Steppe Empires · Tribute Missions and Bestowals

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Han Bestowals on the Chanyu.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/institutions/han-bestowals-on-the-chanyu/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026