Anagai

Anagai, 570’lerde Utigurların hükümdarıydı. Utigurlar o sırada batı Göktürklerinin egemenliği altındaydı.^[1] Menandros onu, Valentinos’un 576 elçiliğini anlatırken iki kez adlandırır.^[2] Elçiler Göktürk ordugâhına giderken Akkagas’ın topraklarından geçti. Akkagas, orada İskitleri yöneten bir kadındı, “o sırada Utigur boyunu yöneten Anagaios tarafından bu göreve atanmış”.^[2]

Turxanthos, Bokhan’ı çok büyük bir Göktürk birliğiyle Bosporos’u yıkmaya gönderdi. Anagai o ülkede başka bir Göktürk birliğiyle çoktan ordugâh kurmuştu.^[2] Turxanthos, Utigur prensi Anagai’yi ve Bokhan’ı Roma topraklarını işgale kışkırtmış olabilir. Birleşik güçleri aynı yıl Bosporos’u kuşattı.^[3] Başka bir anlatımda Bokhan, kuşatmayı yürüten, Anagai komutasındaki Göktürk birliklerini takviye eder. Bu anlatım kentin düşüşünü 579 dolayına tarihler.^[4] Menandros’ta kent, Roma elçileri hâlâ Göktürklerin arasındayken düştü. Bosporos kuşatması Roma ittifakını açık savaşa çevirdi.^[2]

Adı, 552’de ölen Rouran kağanı Anagui’nin adıyla örtüşür.^[5] Karşılaştırma yalnızca adı ilgilendirir. İki adam ayrı halklara ve ayrı kuşaklara aittir. Anagai, Yunan kaynaklarının bir Göktürk ordusunun başında gösterdiği tek Karadeniz kuzeyi bozkır halkı hükümdarıdır.

Notlar

^ Golden 1992, p. 100
^ a b c d Menander Protector
^ Yavuz 2025, p. 321
^ Golden 1992, p. 130-131
^ Chavannes 1903, p. 240

Kaynaklar

Menander Protector

Literatür

Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)
Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux (1903)
Josef Marquart, Osteuropäische und ostasiatische Streifzüge (1903)
Ludwig Dindorf (ed.), Historici Graeci minores, Bd. II: Menander Protector et Agathias (1871)