Chiji Şad, Şibi Kağan’ın küçük kardeşiydi. Şibi, Sui’nin son yıllarında Doğu Göktürklerini yönetiyordu.[1] Sui Shu, Chiji’yi tek bir teklifle anar: bir Sui gelini ve Güney Kağanı unvanı. Chiji bu teklifi reddetti.[1]

Teklif, Sui yönetiminin sınır halklarıyla ilişkilerini yürüten görevli Pei Ju’dan geldi.[1] Pei Ju 614’te imparatorun ordusunun ardından Huaiyuan garnizonuna gitti. Ardından kuzey halklarının askerî işlerinin başına getirildi.[2] Şibi’yi izleyenlerin güçlendiğini gördü. Bu gücü bölmeyi önerdi.[1] İmparatorluk ailesinden bir kadın Chiji Şad’la evlendirilecekti. Chiji de Güney Kağanı yapılacaktı.[1] Chiji kabul etmeye cesaret edemedi.[1] Şibi teklifi duydu. Sui’ye kin duymaya başladı.[1]

Pei Ju bunun ardından Şibi’nin danışmanı Shishu Huxi’ye karşı döndü. Onu Mayi’deki bir pazara çekip öldürdü.[1] Bundan sonra Şibi imparatorun huzuruna gelmeyi bıraktı. 615’te imparatoru Yanmen’de kuşattı.[1] Zizhi tongjian, Chiji’ye yapılan teklifi ve cinayeti kuşatmanın arka planı olarak birlikte, 615 yılı altında anlatır.[3] Tarihler Chiji Şad hakkında başka bir şey kaydetmez.

Metinler adını Chiji Şad, 叱吉設 olarak verir. Reddini anlatan cümlede yalnızca Chiji denir.[2] Bu olayı anlatan bütün metinlerde biçim aynıdır.[4] Son karakter 設, şad unvanıdır. Çin tarihleri bu unvanı ayrı bir bölümün birliklerine komuta eden prenslere verir.[5]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i Sui Shu (Book of Sui), juan 67
  2. ^ a b Sui Shu (Book of Sui), juan 67; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  3. ^ Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  4. ^ Mau-tsai 1958, Turkish edition, p. 122
  5. ^ Tongdian, juan 197

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Chiji Shad.” Turkic Atlas, revised 22 October 2026. https://turkicatlas.org/persons/chiji-shad/

Son güncelleme: 22 Ekim 2026