Yanmen kuşatması, 615

615’in sekizinci ayında Sui imparatoru yaz sıcağından kaçmak için kuzey sınırındaki Fenyang Sarayı’nda bulunuyordu. Şibi Kağan boylarıyla inip onu Yanmen kasabasında kıstırdı.^[1] İdari bölgelere (komutanlıklara) imparatorluk ordugâhına asker göndermeleri emredildi.^[1]

Nedenleri

Sui bir kuşak boyunca kağanlığı bölerek yönetmişti. Bir kağanı ötekine karşı parayla tutmuş, Aşina hanedanına prensesler vermişti.^[1] Şibi’nin babası Yami Kağan, bu siyasetin yetiştirdiği müşteriydi. Doğu bozkırını Çin desteğiyle elinde tutmuştu.^[1]

Şibi bu düzeni devraldı ve sürdürmedi. Sui sarayı onun tahta çıkışından sonra da onu zayıflatmaya çalışmayı bırakmamıştı. 615 kuşatması Şibi’nin cevabıydı. Yüz bin atlısıyla müşteri, imparator sınırdayken sınıra vardı.

Kuşatma ve sonu

Sui Shu sonu kısaca anlatır: yardım orduları henüz gelmişti ki Şibi geri çekildi.^[1] Ne bir savaş anlatır ne de koşullardan söz eder. Onun yerine sonucu verir: o günden sonra haraç kesildi.^[1] Kağanlık, Şibi’nin babasından beri Sui’nin haraçgüzarıydı. Kuşatma bu ilişkiye son verdi ve bölüm kopuşu tam bu noktaya koyar.^[1]

Kasabanın içindeki haftalara dair daha ayrıntılı anlatılar Sui Shu’nun Göktürkler bölümünde değil, vakayinameler geleneğinde yer alır. Bu anlatılar imparatorun gözyaşlarını, savunanlara verilip sonra çiğnenen sözleri ve kağanı geri çektiği söylenen haberi anlatır.

Sonuçları

Kuşatma Sui’yi yıkmadı. Yine de onu bitirdi. Sui Shu’nun kendi özeti bunu çekinmeden söyler: imparator Göktürklere yanlış davrandı ve bundan Yanmen kuşatması çıktı. Sonra haydut ayaklanmaları her yerde birden patlak verdi. O günden sonra kağanlık güçlendi.^[1] Tang hanedanını kuran adamlar bu isyanlardan biri olarak ayaklandı. Arkalarında Göktürk atları ve Göktürk onayı vardı.

Kağanlık için kuşatma, doğu siyasetinin zirvesiydi. Bozkır, bir Çin imparatorluğundan para almak yerine ona kendi dilediğini dikte etti. On beş yıl sonra Şibi’nin kardeşi İlig Chang’an’da esirdi.^[2]