Shishu Huxi, hu’lardan biriydi ve Şibi Kağan’ın sarayında bulunuyordu. Kağan ona güveniyordu.[1] Sui memuru Pei Ju, onu bir pazar vaadiyle Mayi’ye çekti. Shishu Huxi’yi kentin dibinde bir pusuda öldürttü.[1] Sui bunun ardından Şibi’ye, onun adına bir hainin öldürüldüğünü bildirdi.[1] Şibi olanları anladı. O günden sonra saraya gelmedi.[1] 615’te kağan imparatoru Yanmen’de kuşattı.[1]

Pei Ju’nun Şibi’ye karşı planları

Komplo, Sui Shu’daki Pei Ju biyografisinde anlatılır.[1] Pei Ju imparatorun ordusunu Huaiyuan garnizonuna kadar izlemişti. Sonra kuzey halklarının askerî işlerinin başına getirildi.[1] Zizhi tongjian imparatoru 614’ün yedinci ayında Huaiyuan’da gösterir.[2]

Pei Ju, Şibi’nin halkının güçlendiğini gördü ve onu bölmeyi önerdi.[1] İmparator hanedanından bir kadın, Şibi’nin küçük kardeşi Chiji Şad’a verilecek ve Chiji güney kağanı yapılacaktı.[1] Chiji kabul etmeye cesaret edemedi. Şibi teklifi duydu ve Sui’ye içerlemeye başladı.[1]

Pei Ju ikinci bir yol denedi.[1] İmparatora Göktürklerin doğuştan sade olduğunu ve birbirlerine kolayca düşürülebileceğini söyledi.[1] Ona göre sorun, aralarındaki çok sayıda hu’ydu. Hepsi kurnazdı ve Göktürklere öğüt veriyordu.[1] Bunların arasında Shishu Huxi’yi en entrikacı ve Şibi’nin gözdesi olarak andı. Onu dışarı çekip öldürmek için izin istedi.[1] İmparator razı oldu.[1] Zizhi tongjian, Shishu Huxi’ye Göktürklerin bir bakanı der. Çok planı olan, Şibi’nin gözde tuttuğu ve güvendiği bir adamdır.[2]

Pusu

Pei Ju, Shishu Huxi’ye bir adam gönderip Göğün Oğlu’nun Mayi’ye değerli mallar getirdiğini söyletti. İmparator orada sınır halklarıyla ticaret yapmak istiyordu ve en iyi malları ilk gelen alacaktı.[1] Zizhi tongjian bunu sahte bir karşılıklı pazar diye adlandırır.[2] Shishu Huxi açgözlüydü ve buna inandı.[1] Şibi’ye haber vermeden bütün kabilesiyle yola çıktı. İlk ticaret yapan olmayı umarak bütün sürülerini önünde hızla sürdü.[1] Pei Ju, Mayi’nin dibinde asker bekletiyordu.[1] Askerler Shishu Huxi’yi içeri çekip başını kesti.[1]

Şibi’ye mektup

Şibi’ye bir ferman gitti.[1] Ferman, Shishu Huxi’nin kabilesiyle birdenbire geldiğini söylüyordu. Huxi, kağana karşı ayaklandığını söylemiş ve kabul edilmesini istemişti.[1] “Göktürkler bizim tebaamız olduğuna göre, içlerinden biri ayaklandığında onu birlikte öldürmeliyiz. Şimdi onun başını kestik ve size bildirmek için yazıyoruz.”[1] Zizhi tongjian mektubu daha kısa sözlerle verir. Shishu Huxi kağana ihanet etmiş ve teslim olmaya gelmişti, Sui da onun başını kağan adına kesmişti.[2]

Şibi gerçeği biliyordu ve o günden sonra saraya gelmeyi bıraktı.[3] Biyografi doğrudan 615’e geçer. O yıl Şibi birkaç yüz bin atlıyla imparatoru Yanmen’de kuşattı.[1] Zizhi tongjian cinayeti 615 altında, Chiji’ye yapılan teklifin yanında kuşatmanın nedenlerinden biri olarak anlatır.[2] Sui Shu’nun Göktürk bölümü, kuşatmadan sonra haracın kesildiğini kaydeder.[4]

Tarihler cinayet için yıl vermez. Biyografide cinayet, imparatorun 614’te Huaiyuan’da kalışı ile 615 kuşatması arasına düşer.[3]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Sui Shu (Book of Sui), juan 67
  2. ^ a b c d e Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  3. ^ a b Sui Shu (Book of Sui), juan 67; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  4. ^ Sui Shu (Book of Sui), juan 84

Kaynaklar

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler4

Kişiler
Chiji Shad · Pei Ju · Shishu Huxi
Yerler
Mayi

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Murder of Shishu Huxi.” Turkic Atlas, revised 28 October 2026. https://turkicatlas.org/events/murder-of-shishu-huxi/

Son güncelleme: 28 Ekim 2026