Shishu Huxi, Şibi Kağan’ın yanında bir danışmandı.[1] Sui görevlisi Pei Ju onu, Göktürklere yol gösteren batılı yabancılar olan hu’ların arasında saydı. Pei Ju onu bir pusuda öldürttü.[1] Onun ölümünden sonra Şibi, Sui sarayına gelmeyi bıraktı.[1]

Pei Ju imparatora, Göktürklerin doğaları gereği sade olduğunu ve birbirine düşürülmelerinin kolay olduğunu söyledi.[1] Sorun, aralarındaki ve hepsi kurnaz olan, onlara öğretip onları yönlendiren çok sayıda hu’ydu.[1] Bunların arasından Shishu Huxi’yi en çok hileli olan ve Şibi’nin gözdesi olan kişi diye adlandırdı. Onu dışarı çekip öldürmek için izin istedi.[1] İmparator kabul etti.[1] Zizhi Tongjian, Shishu Huxi’yi Göktürklerin bir veziri, Şibi’nin kayırdığı ve güvendiği, çok planlı bir adam diye anar.[2]

Pei Ju, Gök Oğlu’nun Mayi’ye değerli mallar çıkardığını ve orada sınır halklarıyla ticaret yapmak istediğini haber verdi.[1] Zizhi Tongjian bunu sahte bir pazar diye anar.[2] Shishu Huxi açgözlüydü ve buna inandı.[1] Bütün boyu ve bütün sürüleriyle, ilk ticaret yapan olma umuduyla hızla yola çıktı. Şibi’ye söylemedi.[1] Mayi’nin altında bekleyen askerler başını kesti.[1] Cinayet, imparatorun 614’te Huaiyuan garnizonundaki konaklaması ile 615’teki Yanmen kuşatması arasında gerçekleşti.[3]

Bir ferman Şibi’ye, Shishu Huxi’nin boyuyla birlikte kağanı terk ettiğini ve kağan adına başının kesildiğini bildirdi.[1] Şibi olanları biliyordu. O günden sonra saraya gelmedi.[3]

Adı

Adı, Çin metinlerinin Soğdiyanalılara verdiği aile adlarından biri olan 史, Shi ile başlar.[4] Modern anlatımlar Pei Ju’nun Göktürkler arasındaki hu’lara dair sözlerini Soğdlular hakkında söylenmiş sözler olarak anlar. Soğdlular kağanlığın yönetiminde, ordusunda ve diplomasisinde çok sayıda bulunuyordu.[5] Tarihler kökenine ilişkin başka ayrıntı vermez.

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j k l Sui Shu (Book of Sui), juan 67
  2. ^ a b Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  3. ^ a b Sui Shu (Book of Sui), juan 67; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 182
  4. ^ de la Vaissière 2005a, p. 134
  5. ^ de la Vaissière 2005a, p. 203-204

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)
  • Étienne de la Vaissière, Sogdian Traders: A History (2005)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Shishu Huxi.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/shishu-huxi/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026