Fağfura, Türklerin kağanı Şaba Şah’ın kardeşiydi. Şaba Şah’ı Behram Çubin, 588 ve 589 savaşında yenip öldürdü.[1] Fağfura, Seâlibî’nin İran krallarına ilişkin Arapça tarihinden bilinir.[2] Aynı savaşı daha kısa anlatan Taberî ondan söz etmez.[3]

Seâlibî’ye göre Behram, Türklere karşı yola çıkarken koyun başı satan bir adamın yanından geçti.[2] Atını sürüp iki başı mızrağının ucuna taktı ve götürdü. Kral Hürmüz’ün talihi adına Şaba Şah’ın ve kardeşi Fağfura’nın başlarını da aynı biçimde götüreceğini haykırdı.[2] Bunu gören kralın falcısı, Behram’ın düşmanı yenip sonra efendisine isyan edeceğini önceden söyledi.[2]

Behram’a elçilik

Behram düşman ordugâhına yaklaşınca Şaba Şah kardeşi Fağfura’yı bir mesajla ona gönderdi.[4] Kağan, Behram’ın cesaretini ve siyasi becerisini övdü ve ona bir seçenek sundu.[4] Adamlarıyla sağ salim evine dönebilirdi. Ya da kağanın himayesine girer, yüksek bir makam alır ve İran’ın hükümdarı yapılırdı.[4] Behram teklifi reddetti.[5] Efendisinin kağanı o kadar küçük gördüğünü, ona karşı hizmetkârlarının en değersizini gönderdiğini söyledi. Bu hizmetkâr, kağanın başını getirmekle görevliydi.[5] Fağfura bu yanıtla dönünce Şaba Şah öfkeden köpürdü ve saldırı emri verdi.[5]

Ölümü

Behram geri çekilmiş gibi yaptı, sonra hücum etti. Şaba Şah onun okuna kurban gitti.[6] Ertesi sabah Behram ganimeti toplattı ve ölüleri tanıttı.[7] Fağfura ölüler arasında bulundu.[7] Başı kesilip kardeşinin başına eklendi. Behram her iki başı da zaferin haberiyle IV. Hürmüz’e gönderdi.[7] Şaba Şah’ın oğlu Barmūdha, Taberî’de Parmuda, Behram’a karşı yürüdüğünde, Behram’ın sözleriyle, babasının ve amcasının öcünü almaya geliyordu.[8] Taberî savaşı Hürmüz’ün on birinci yılına, 588 yazından 589 yazına kadar olan döneme koyar.[9][10] Fağfura adı, kardeşinin adı gibi, yalnızca Fars-Arap geleneğine aittir.

Notlar

  1. ^ aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 644–648
  2. ^ a b c d aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 644
  3. ^ Tabari; Nöldeke 1879, p. 269–272
  4. ^ a b c aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 645
  5. ^ a b c aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 646
  6. ^ aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 647
  7. ^ a b c aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 648
  8. ^ aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 651
  9. ^ Tabari; Nöldeke 1879, p. 269
  10. ^ Nöldeke 1879, p. 269

Kaynaklar

Literatür

  • Hermann Zotenberg (ed., trans.), Histoire des rois des Perses par Abou Mansour ʿAbd al-Malik ibn Mohammad ibn Ismaʿil al-Thaʿalibi (1900)
  • Theodor Nöldeke, Geschichte der Perser und Araber zur Zeit der Sasaniden. Aus der arabischen Chronik des Tabari übersetzt und mit ausführlichen Erläuterungen und Ergänzungen versehn (1879)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Faghfura.” Turkic Atlas, revised 22 October 2026. https://turkicatlas.org/persons/faghfura/

Son güncelleme: 22 Ekim 2026