Lijicha bir Göktürk önderiydi. İlk Sui imparatoru onu, Göktürklere savaş açılmasını emreden 583 fermanında andı.[1] Ferman, onun Goguryeo ve Mohe karşısındaki yenilgisini hatırlatır. Bu yenilgiyi, Göktürklerin bütün komşularının onları yok etmek istediğinin bir işareti olarak gösterir.[1]

Sui Shu fermanı tam metniyle aktarır. Ferman, Göktürklerin her yandaki düşmanlarını sayar. Doğudaki halklar özel kinler besliyor, batıdaki şefler eski öfkeler taşıyordu.[1] Tarduş Jiuquan’a saldırmıştı. Ardından Hotan, Pers ülkesi ve Eftalitler birden ayaklanmıştı.[1] İşbara Zhoupan üzerine yürümüştü. Kendi ülkesindeki boylar ayaklanmıştı.[1] Ferman şöyle sürer: “Geçmiş yıllarda Lijicha, Goguryeo ve Mohe tarafından ağır biçimde yenildi, Suopi Şad ise Hezhi Kağan tarafından öldürüldü.”[1] Bei Shi fermanı aynı cümleyle aktarır.[2]

Ferman, yenilgi için ne yıl ne yer verir, Lijicha için de unvan vermez. Başka hiçbir pasaj onun adını anmaz.[3] Sui Shu’nun bir çevirisi adına parantez içinde şad unvanını ekler. Aynı çeviri Mohe’yi Tunguz bir halk olarak niteler.[4] Adı, İşbara’nın kuzeni Diqincha’nın adıyla aynı 察 karakteriyle biter.[1]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g Sui Shu (Book of Sui), juan 84
  2. ^ Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 99
  3. ^ Sui Shu (Book of Sui), juan 84; Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 99
  4. ^ Mau-tsai 1958, Turkish edition, p. 70

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Lijicha.” Turkic Atlas, revised 22 October 2026. https://turkicatlas.org/persons/lijicha/

Son güncelleme: 22 Ekim 2026