Sui imparatoru Wen, Wu’an Salonunda bir ok atma müsabakası verdi.[1] Biyografi müsabakayı Yami’nin kağan yapılmasından kısa süre sonraya koyar. Sui Shu’nun Göktürkler bölümü bu olayı 599’a yerleştirir.[2] Müsabaka, Sui’nin Yami’yi kağan yapmasından kısa süre sonra yapıldı.[2] İyi okçulardan on iki kişi seçilip iki tarafa ayrıldı.[1] Yami, elçi Zhangsun Sheng’in tarafında atmak istedi. Gök Oğlu’nun huzuruna elçi aracılığıyla geldiğini söyledi.[1] İmparator izin verdi.[1] Sheng’e okları verildi. Yami’nin tarafı kazandı.[1] Sonra bir kuş sürüsü havalandı. İmparator Sheng’e bazılarını indirmesini söyledi.[1] Sheng on kez attı. Her seferinde bir kuş düştü.[1] O gün memurlara armağan verildi, en çoğunu Sheng aldı.[1]

Zhangsun Sheng’in okçuluğu

Sui Shu, Zhangsun Sheng’i bilye atan yayı iyi kullanan, okçulukta usta ve çevikliğiyle akranlarının üstünde bir adam olarak tanıtır.[1] Savaşa değer veren bir sarayda Zhou soylularının oğulları binicilikte ve atışta birbiriyle yarışırdı. Sheng çağdaşlarının hepsinden üstündü.[1] İmparator Wen olacak Yang Jian onu bir kez görüp elinden tuttu. Etrafındakilere, Zhangsun’un savaş sanatında eşi olmadığını söyledi. Gelecek çağın ünlü komutanı o değil miydi?[1]

Zhou imparatoru Xuan döneminde saray, Sheng’i yardımcı elçi olarak, Qianjin prensesini Göktürk kağanının ordugâhına götürmesi için gönderdi.[1] Prenses 580’de yola çıktı. Biyografi kağana Shetu der, sonraki İşbara’ya verdiği adı.[3] Kağan, daha önce gelen onlarca elçiye pek saygı göstermemişti.[1] Yalnızca Sheng hoşuna gitti. Birlikte ava çıktılar. Kağan Sheng’i orada tam bir yıl alıkoydu.[1] Bir gün iki kartal uçup bir et parçası için dövüştü. Kağan Sheng’e iki ok verip onları vurmasını istedi. Sheng atını koşturup yayı gerdi. Tek atış iki kuşu birden deldi.[1] Kağan çok sevindi. Oğullarına, kardeşlerine ve soylulara, Sheng gibi atmayı öğrenmek umuduyla onunla dost olmalarını söyledi.[1] Bir çeviri Shetu adını Taspar yerine yapılmış bir hata sayar.[3]

Kağanın küçük kardeşi, Çinlilerin Chuluohou dediği Bagha’ydı. Tuli Şad unvanını taşıyordu ve halkın gönlünü kazanmıştı.[1] Kağan ondan çekiniyordu.[1] Bagha güvendiği bir adamı Sheng’le gizli bir anlaşma yapmak için gönderdi. İkisi birlikte ava çıktı.[1] Bu gezilerde Sheng arazinin yapısını ve Göktürklerin her grubunun gücünü öğrendi. Bunu, o sırada Zhou’nun başvezirliğini yapan Yang Jian’a bildirdi.[1] Yang Jian sevindi ve onu terfi ettirdi.[1]

Yami ve Sui sarayı

593’te Sheng imparatora, Yami’ye bir Sui prensesi vaat etmesini önerdi.[1] Ona göre Yami, Chuluohou’nun oğluydu ve hane iki kuşaktır samimi davranmıştı.[1] 597’de Yami, gelini, Anyi prensesini almak için Sheng’le birlikte gelen beş yüz atlı gönderdi. Sheng onu halkını güneye, eski Dujin garnizonuna taşımaya ikna etti.[1]

599’da iç savaşta Tulan ile Tarduş Yami’ye saldırdı ve onun kardeşlerini, oğullarını ve yeğenlerini öldürdü.[4] Yami geceleyin beş atlıyla ve Sui elçisi Sheng’le birlikte kaçtı.[4] İmparator sarayda Yami’yi ve saldıran kağanın bir elçisini birbirine soru sordurdu. Yami’nin haklılığı kabul gördü.[5] Yazın Gao Jiong ile Yang Su, Tarduş’u yendi.[5] İmparator bunun üzerine Yami’yi Yili Zhendou Qimin Kağan yaptı, bu Çincede „bilge ve güçlü“ demektir.[5] Sheng’in biyografisi atış müsabakasını bunun ardından anlatır.[1]

Müsabaka

Biyografi salonun adını ve okçuların sayısını verir, daha fazlasını vermez.[1] Wu’an Salonunun nerede olduğunu söylemez.[1] Öteki on okçunun adlarını vermez ve tarafların nasıl puanlandığını da söylemez.[1] Sheng’e okları verildi. Metin, attığı her okun „geyiğe girdiğini“ söyler, 發皆入鹿.[1] Geyiğin ne olduğunu söylemez.[1] Sui Shu okları „altı hou için“ diye verir, 六侯. Bu sözü açıklamaz.[1] 1013’te tamamlanan bir ansiklopedi olan Cefu Yuangui, aynı cümleyi 六侯 yerine altı okla, 六隻 ile verir.[6]

Yeni kağan, Sheng’in tarafını isteyerek kendisini onu saraya getiren adamın yanına koydu.[1] İmparatorun izni tarafları belirledi. Kağanın bulunduğu taraf kazandı.[1]

İkinci gösteri imparatorun fikriydi. Üstten bir sürü uçuyordu. İmparator Sheng’e şöyle dedi: „Sen bilye atan yayı iyi kullanırsın, benim için bazılarını indir.“[1] Metin, on atışın hepsinin isabet ettiğini ve kuşların bilyenin vuruşuyla düştüğünü söyler, 並應丸而落.[1] Bir çeviri kuşların karga olduğunu söyler.[7]

Tanıklar

Müsabaka Sui Shu’daki Zhangsun Sheng biyografisinde anlatılır.[1] Göktürkler bölümü Yami’nin Sheng’le kaçışını ve 599 unvanını verir. Müsabakadan söz etmez.[5] Bei Shi ile Tongdian bu bölümü izler ve onlar da müsabakayı anmaz.[8] Cefu Yuangui pasajı hemen hemen kelimesi kelimesine Kaihuang döneminin onuncu yılı, 590 altında tekrarlar.[6] Yami’nin unvanı 599’a aittir. Onuncu yıl bu yüzden büyük olasılıkla on dokuzuncu yıl yerine yapılmış bir hatadır.[9] Ansiklopedi biyografiyi kopyalar, ikinci bir tanık değildir.[10] Sheng 609’da elli sekiz yaşında öldü. Müsabaka onun hayatında bir bölüm olarak kalmıştır.[1]

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak Sui Shu (Book of Sui), juan 51
  2. ^ a b Sui Shu (Book of Sui), juan 51; Sui Shu (Book of Sui), juan 84
  3. ^ a b Mau-tsai 1958, Turkish edition, p. 133
  4. ^ a b Sui Shu (Book of Sui), juan 84; Sui Shu (Book of Sui), juan 51
  5. ^ a b c d Sui Shu (Book of Sui), juan 84
  6. ^ a b Cefu yuangui, juan 974
  7. ^ Mau-tsai 1958, Turkish edition, p. 143
  8. ^ Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 99; Tongdian, juan 197
  9. ^ Cefu yuangui, juan 974; Sui Shu (Book of Sui), juan 84
  10. ^ Cefu yuangui, juan 974; Sui Shu (Book of Sui), juan 51

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler1

Gelenekler ve eğlenceler
Mounted Archery

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “The Archery Match at the Wu'an Hall (599).” Turkic Atlas, revised 28 October 2026. https://turkicatlas.org/events/archery-match-599/

Son güncelleme: 28 Ekim 2026