Karpat havzasındaki Avar savaşçılarının mezarlarında yüksek düzeyde kemer takımları, takılar, silahlar ve koşum takımları bulunur.[1] Buluntular, bir bozkır kağanlığı için çalışan ustaları yazılı kaynaklardan daha iyi gösterir.

Atıf

Arkeolojik malzeme Avar döneminin zanaatları hakkında zengin kanıt sunar, ama nesnelerin Avar işi olup olmadığını söylemek çoğu zaman zordur. Bir nesne başka yerlerde bulunan tiplere uymadığında araştırmacılar onu Avarlarla ilişkilendirir: Avar kemerleri, silahları, fibulaları ve çanak çömleği.[2] Soru, tipik Avar kemer süslerini, silahlarını ve takılarını kimin yaptığıdır. Avar kültürü üzerindeki hatırı sayılır Bizans etkisi artık kabul edilir, Avar takılarının teknik çözümlemeleri bunu güçlendirmiştir. Soylu Avarlarla birlikte gömülen parçaların çoğu Bizans zanaatının geleneklerini yansıtır.[2] Bu, Avar ustalarının yüksek kalite üretemeyeceği anlamına gelmez.[2]

Doğrudan Bizans ithalatı olduğu gösterilebilen parça azdır. Avar altın işçiliğinin çoğu Bizans tekniklerini izler, ama en azından yedinci yüzyıl sonuna kadar Konstantinopolis’teki bir atölyenin ulaşabileceği düzeyde değildir. Yine de Avar ülkesindeki altın işçiliği Doğu Avrupa’nın başka yerlerinde bulunan altın nesnelerden üstündü.[3] Nagyszentmiklós hazinesi yaklaşık 150 yıl boyunca bir araya gelmiştir.[3] Olağanüstü kalitede parçaları birleştirir ve sekizinci yüzyıla ait öbür Avar nesnelerinden ayrı durur.[3]

Kuyumcular

Kuyumculuk zanaatı ancak yedinci yüzyılda göze çarpar hale geldi. Ustaların becerileriyle Orta Asya’dan geldikleri ya da Avarlar geldiğinde Pannonia’da zaten bulundukları pek olası değildir.[3] Avar kuyumcuları aletleriyle birlikte gömülürdü, bu Doğu Avrupa’nın çağdaş kültürleri arasında alışılmadık bir durumdur. Böyle yirmi kadar mezar bilinir. Bazı kuyumcular silahlarla ve atlarla yatıyordu.[3]

Kunszentmárton’daki kuyumcu mezarı, yedinci yüzyılın ilk yarısından, o sıralar moda olan kemer süsleri ve takılar için baskı kalıpları, döküm kalıpları ve matrisler içeriyordu, bunların bir kısmı Bizans tipindendi. Ayrıca kıskaçlar, çekiçler, zımbalar, döküm kaşıkları ve körükler ile Bizans ağırlıklarından bir takımla birlikte hassas bir terazi vardı.[3] Kuyumcular Avar zevkine göre, ağırlıkla Bizans teknikleriyle iş yapıyordu.[3] Geç Avar tunç kemer süslerinin çözümlemeleri birkaç döküm tekniğinin kullanıldığını ve Avar ülkesinde usta dökümcüler bulunduğunu gösterir.[4] Cam ve taş işçiliği de dikkate değer parçalar verdi.[3]

Metalin kaynağı belirsizdir. Geç Avar dönemine ait bir kemer takımı neredeyse on ons ağırlığındaydı, böyle ağır süsler için tuncun nereden geldiği bilinmez. Eski madeni yeniden kullanmak yaygındı. Geç Avar tunç dökümü, bölgeler üstü belli bir iş bölümünü gerektirir.[5] Kemer süsleri tüm Karpat havzasına yayılmıştır. Avarlar büyük olasılıkla daha geniş bir pazar için seri üretimle değil, sipariş üzerine üretimle donanıyordu.[5]

Dışarıdan gelen ustalar

Kağan yalnızca kendi ustalarına güvenmedi. Menandros, Avar elçilerinin Konstantinopolis’te ihtiyaç duydukları şeyleri, giysi ve silah satın aldığını, imparatorun sonra generaline dönüş yolunda silahları onlardan almasını gizlice emrettiğini bildirir.[6] Silah buluntuları Avarların Bizans zanaatını takdir ettiğini ya da Bizans silahlarını örnek aldığını gösterir, göçebe ve Bizanslı silah ustaları arasındaki alışveriş de yeterince incelenmemiştir.[7]

İki kaynak kağanın uzmanlar getirttiğini söyler. Süryani tarihçi Efesli Yuhanna’ya göre Bizanslı mühendislerin ve mimarların Baian için bir saray ve hamam yapması beklenmişti, o ise onları Tuna üzerinde bir köprü yapmaya zorladı.[3] Pasaja düşülen bir not, metnin Konstantinopolis’te söylenenleri aktardığını ve kısmen Menandros’la çeliştiğini belirtir.[8] Kağanla dostça ilişkide olan Lombard kralı Agilulf ona gemi yapacak ustalar verdi.[3] Böyle teknik yardım hükümdarlar arasında yaygın bir dostluk armağanıydı. Usta zanaatkârlar sarayda esir de tutulabilirdi.[3]

Romalı esirler ve torunları Avar ülkesinde bir üretici sınıf oluşturdu. Aziz Demetrios’un Mucizeleri onların ülkeden ayrılmasına izin verilmediğini, haraç ödemek zorunda olduklarını ve kendi topluluklarını koruduklarını anlatır. Anlatının değeri tartışmalıdır.[2]

Demircinin statüsü

Bozkır toplumlarında demircinin statüsü göze çarpan ama çelişkili bir statüydü. Göktürklerin soyu demircilere dayandırılırdı, Rouran kağanı da bu köken yüzünden bir Göktürk evlilik önerisini reddetti.[5] Geç Avarlar arasında tanıklanan tarkhan unvanı, eski bir efsanedeki demirci Tarkhan’ı anımsatır.[5] Kunszentmárton kuyumcusunun mezarı, bir demircinin aynı zamanda rütbeli bir savaşçı olabileceğini gösterir.[5] Hikâyenin Türk tarafı Göktürklerde Demircilik maddesinde anlatılır.

Açık kalanlar

Avar kaynakları kağanın usta istemlerini ve bunlara verilen armağanları anar. Tek bir Avar ustanın adını vermez.

Notlar

  1. ^ Pohl 2018, p. 247–248
  2. ^ a b c d Pohl 2018, p. 247
  3. ^ a b c d e f g h i j k Pohl 2018, p. 248
  4. ^ Pohl 2018, p. 248–249
  5. ^ a b c d e Pohl 2018, p. 249
  6. ^ Menander Protector; Blockley 1985, fr. 5.4, p. 53
  7. ^ Pohl 2018, p. 214
  8. ^ Pohl 2018, p. 482

Kaynaklar

Literatür

  • Walter Pohl, The Avars: A Steppe Empire in Central Europe, 567–822 (2018)
  • R. C. Blockley, The History of Menander the Guardsman: Introductory Essay, Text, Translation, and Historiographical Notes (1985)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler2

Kurumlar ve Unvanlar
Craftsmen in the Steppe Empires · The Economy of the Steppe Empires

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Avar Craftsmen.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/institutions/avar-craftsmen/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026