921 ve 922 kışında halifenin elçiliği buzun erimesini beklemek için Harezm’de kaldı.[1] Sonra Volga Bulgarlarına giderken Oğuzların ülkesinden geçti.[1] İbn Fadlan’ın raporu Oğuzlara dair tek görgü tanığı anlatısıdır. Raporda Oğuz hayvanları tekrar tekrar anılır ve sayılar verilir.

Yol için develer

309 yılının Şevval ayının ortasında, 16 Şubat 922’de Ceyhun çözülmeye başladı.[2] Elçilik üyeleri bunun üzerine yolculuk için gerekenleri satın aldı.[2] Türk develeri aldılar ve Türklerin ülkesindeki nehirleri geçmek için deve derisinden katlanır kayıklar yaptırdılar. Üç aylık ekmek, darı ve kurutulmuş tuzlu et hazırladılar.[2] Fransızca çevirmen, Türk devesinin Arap coğrafyacılarında kısa bacaklı, kalın boyunlu ve sarımsı tüylü olarak tarif edildiğini not eder.[3]

Atlar ve koyunlar

Oğuzlardan sonra İbn Fadlan Peçeneklerle karşılaştı ve onları Oğuzlarla kıyaslayınca yoksul buldu.[4] Oğuzlar arasında 10.000 atı ve 100.000 koyunu olan kişiler gördüğünü söyler.[4] Koyunların yediği şeyin çoğu karın altındaydı. Karı tırnaklarıyla kazıyıp ot arar, bulamayınca karın kendisini kemirir ve çok semirirlerdi. Yazın ot yediklerinde zayıflarlardı.[4]

Rakamlar gezginin tahminidir, bir sayım değildir.

Ev sahipleri ve konuklar

Hiçbir Müslüman, Oğuzlardan birini dost ve ev sahibi edinmeden ülkelerinden geçemezdi. Ev sahibinin yanına bir giysi, karısına bir peçe, biber, darı, kuru üzüm ve ceviz götürürdü.[5] Ev sahibi ona bir çadır kurar ve imkânının elverdiği kadar koyun getirirdi. Konuk onları kesmek zorundaydı, çünkü Oğuzlar boğaz kesmezdi. Koyunun başına ölene kadar vururlardı.[6]

Bu dostluk bir emanet ve borç işlevi görürdü. Bütün develerini ve atlarını götüremeyen tüccar, onları Oğuz dostunun yanında bırakır, dostunun develerinden, atlarından ve parasından ihtiyacı olanı alır, dönüşünde hesabı kapatırdı.[7] “Ben senin konuğunum” diyen ve deve, at ve dirhem isteyen bir yabancıya istediği verilirdi.[8] Tüccar yolculukta ölürse ev sahibi dönen kervana gider ve konuğunu sorardı. Kervanın en saygın tüccarından, konuğunun elindeki kadar dirhemi, deveyi ve atı alır, bir dane fazlasını almazdı.[8]

Koyun satın almak

İbn Fadlan, Türklerin genel valisi Kudherkin’in boyunda koyun satın almak için bir ev sahibinin yanında bir süre kalan Harezmli bir tüccardan söz eder.[9] Tüccar ev sahibinin oğlunu baştan çıkardı.[9] Kudherkin ikisinin de ölümüne hükmetti, sonra tüccarın fidye ödemesine izin verdi. Tüccar, yapılan haksızlığın karşılığı olarak çocuğun babasına koyun verdi.[9]

Koyunlar kuzeye de gitti. Volga Bulgarlarının birçok tüccarı Türklerin ülkesine gidip koyun getirirdi.[10] Bulgar tüccarlar Wisu denen bir ülkeden de samur ve kara tilki postu getirirdi.[11]

Anlatıdaki boşluklar

İbn Fadlan bir koyunun fiyatını vermez ve bir tüccarın kaç koyun satın aldığını söylemez. Oğuzların ölen bir adamın atlarını öldürdüğü tören başka bir maddenin konusudur: At kurbanı. Türk halklarının sürülerini tek tek sayan onuncu yüzyıl coğrafyası Hudûd el-Âlem maddesinde ele alınır.

Notlar

  1. ^ a b Ibn Fadlan
  2. ^ a b c Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 63
  3. ^ Canard 1958, p. 63
  4. ^ a b c Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 83
  5. ^ Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 70–71
  6. ^ Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 71
  7. ^ Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 71–72
  8. ^ a b Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 72
  9. ^ a b c Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 73
  10. ^ Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 106
  11. ^ Ibn Fadlan; Canard 1958, p. 106–107

Kaynaklar

Literatür

  • M. Canard, La relation du voyage d'Ibn Fadlān chez les Bulgares de la Volga (1958)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler2

Kurumlar ve Unvanlar
Livestock in the Hudud al-Alam · Sheep

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Oghuz Herds in Ibn Fadlan's Account.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/institutions/oghuz-herds/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026