Duoxifu, Kapgan Kağan’ın bir kardeşiydi ve İlteriş’in yeniden kurduğu kağanlıkta yüksek bir makamın sahibiydi. Tang tarihleri onu iki kez anar: bir kez İlteriş’in ayaklanmasının ardından gelen atamalar listesinde, bir kez de 699 yılının anlatısında.[1]

İlteriş döneminde yabgu

İlteriş, yenilen Funian’ın kaçaklarını Zongcai dağlarında topladı ve güçlenene dek Dokuz Soyad’a akın etti. Sonra kendini kağan ilan etti, kardeşi Mochuo’yu şad, Duoxifu’yu yabgu yaptı.[1] Xin Tang Shu ayaklanmayı 682’ye, Jiu Tang Shu 683’e tarihler. Literatür 682’yi izler.

Cümle, Duoxifu’nun İlteriş’le akrabalığını söylemez. Onu Mochuo’nun hemen ardından anar, Mochuo da sonraki Kapgan Kağan’dır.[1] 699 anlatısı Duoxifu’yu Mochuo’nun küçük kardeşi diye anar.[2] Mochuo İlteriş’in kardeşi olduğundan, literatür Duoxifu’yu da İlteriş’in kardeşi sayar.[3]

699’da sol kanat

699’da Kapgan kağanlığa biçimini verdi. Kardeşi Duoxifu’yu sol kanadın, İlteriş’in oğlu Moju’yu sağ kanadın başına getirdi ve her biri yirmi binden fazla adama komuta etti.[2] İkisinin üstünde Kapgan’ın kendi oğlu Fuju, Küçük Kağan, batıda On Soyad’ın birlikleriyle duruyordu.[2] Çince metin kanat komutanlarını 察, cha karakteriyle yazar. Literatür onları sol şad ve sağ şad diye verir.[4]

Ongi taşındaki Eletmiş Yabgu

Ongi yazıtı, ölüsünün ailesinde Eletmiş Yabgu adında birini anar. İki yayın onu Duoxifu’nun yanına koyar ve kimin nerede durduğu konusunda ayrılır.

Bir yayın Eletmiş Yabgu’yu ölünün babası sayar ve onu Duoxifu ile bir tutar. Dayanağı unvandır: İlteriş Duoxifu’ya yabgu rütbesini verdi, taş da andığı adama aynı rütbeyi verir. Hiçbir kaynak iki adı yan yana koymaz.[3] Öbür yayın ölünün kendisini Duoxifu sayar. Onun adını *Turs Bäg diye okur ve oğlunu taşı diken adamda görür.[5] İki yayın Eletmiş Yabgu’nun Duoxifu olduğunda birleşir, taşın altında kimin yattığında ayrılır.[6]

Notlar

  1. ^ a b c Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194; Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 215
  2. ^ a b c Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194
  3. ^ a b Dobrovits 2000, p. 149
  4. ^ Dobrovits 2000, p. 149,63; Li 2013, p. 149,63
  5. ^ Ōsawa 2011, p. 196
  6. ^ Dobrovits 2000, p. 149,196; Ōsawa 2011, p. 149,196

Kaynaklar

Literatür

  • Mihály Dobrovits, Ongin Yazıtını Tahlile Bir Deneme (2000)
  • Yong-Sŏng Li, On the 51st Line of the Tuñuquq Inscription / Tunyukuk Yazıtı’nın 51. Satırı Üzerine (2013)
  • Takashi Ōsawa, Revisiting the Ongi inscription of Mongolia from the Second Turkic Qaγanate on the basis of rubbings by G. J. Ramstedt (2011)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler1

Kişiler
Kapgan Khan

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Duoxifu.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/duoxifu/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026