Natrā, Pers asisi Behram Çubin’e sığınak veren Türk kağanının kardeşiydi.[1] Behram, 591’deki yenilgisinden sonra bu kağana kaçmıştı.[2] Taberî Natrā’nın adını verir. Pers krallarının Arapça tarihini yazan Seâlibî aynı hikâyeyi adını anmadan, “kağanın kardeşi” diye anlatır.[1][3]

Taberî’nin anlatısı

II. Hüsrev Türklere bir ajan gönderdi.[1] Ajan, kağanın eşi katun’u kendi tarafına çekti. Katun Behram’ı öldürttü.[1] Kağan bu cinayete yas tuttu.[1] Behram’ın kız kardeşi ve eşi Gordiya’ya taziyelerini gönderdi. Elini kardeşi Natrā için istedi.[1] Gordiya nazikçe cevap verdi, ama bu evliliği reddetti.[1] Kardeşinin eski silah arkadaşlarını alıp onlarla birlikte Türklerin ülkesinden ayrıldı ve İran sınırlarına doğru yola çıktı.[1] “Türk Natrā onu on iki bin savaşçıyla izledi, ama Gordiya onu kendi eliyle öldürdü.”[1] Gordiya sonra Hüsrev’in affını elde etti. Hüsrev onunla evlendi.[1]

Seâlibî’nin anlatısı

Seâlibî’de Behram’ın yoldaşları kağanın ülkesinden gizlice ayrıldı. Dört bin atlıydılar, Gordiya da onların arasında atlı kıyafetiyle bulunuyordu.[3] Kağan öfkelendi. Kardeşine, onları kovalamasını ve kendi istekleriyle dönmezlerse bağlı olarak geri getirmesini emretti.[3] Kardeşi güçlü bir kuvvetle yola çıktı ve dördüncü gün onlara yetişti.[3] Gordiya’nın güzelliği ve ata binmedeki ustalığı onu çarptı.[4] Ona önce kağanın emrini, sonra kendi evlenme isteğini anlattı.[4] Gordiya, ona iki ordudan uzakta cevap vermek istedi.[4] Orada ona Behram’ın kız kardeşi ve eşi olduğunu söyledi. Ancak kendisine üstün gelebilirse ona boyun eğeceğini de söyledi.[5] Gordiya’nın oku kemerinden ve zırhından geçip sırtından çıktı. Onu eyerden attı.[6] Adamları Türkleri bozguna uğrattı. Ceyhun’u geçip İran’a girdiler.[6]

Taberî’nin çevirmeni adı Natrâ diye yazar ve okunuşu soru işaretiyle işaretler.[7] Seâlibî’de kardeşi olduğu kağan, Taberî’nin Parmuda adını verdiği Barmūdha’nın oğludur.[8] Bu kağan, Buhara ülkesini yöneten Türk prensi Barmūdha’nın oğlu ve halefi olabilir.[9] Her iki anlatıda da kağanın kardeşi, evlenmek istediği kadının elinde öldü.

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h i j Tabari; Nöldeke 1879, p. 289
  2. ^ Chavannes 1903, p. 244–245
  3. ^ a b c d aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 684
  4. ^ a b c aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 685
  5. ^ aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 685–686
  6. ^ a b aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 686
  7. ^ Nöldeke 1879, p. 289
  8. ^ aṯ-Ṯaʿālibī; Zotenberg 1900, p. 674
  9. ^ Chavannes 1903, p. 245

Kaynaklar

Literatür

  • Theodor Nöldeke, Geschichte der Perser und Araber zur Zeit der Sasaniden. Aus der arabischen Chronik des Tabari übersetzt und mit ausführlichen Erläuterungen und Ergänzungen versehn (1879)
  • Hermann Zotenberg (ed., trans.), Histoire des rois des Perses par Abou Mansour ʿAbd al-Malik ibn Mohammad ibn Ismaʿil al-Thaʿalibi (1900)
  • Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux (1903)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Natra.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/natra/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026