Pei Xingjian, Göktürk devletinin yeniden kurulmasından önceki ayaklanmaları bastırdı. Bunu iki kez yaptı.[1]
679 ayaklanması
Aşide’nin iki beyi, Ordos’taki teslim olmuş boyları ayaklandırdı ve bir kağan çıkardı. Yirmi dört eyalet onlara katıldı.[1] Onlara karşı gönderilen ilk Tang ordusu yenildi.[1]
Pei Xingjian komutasındaki ikinci Tang ordusu Aşide Wenfu’yu bozguna uğrattı.[1] Çıkardıkları kağan Nishufu kendi adamları tarafından öldürüldü. Fengzhi esir alındı.[1]
Funian
Boylar bu kez Aşina Funian’ın ardında yeniden ayaklandı. Funian, İlig Kağan’ın büyük amcaoğlunun oğluydu. Onu kağan yapmak için Xiazhou’dan getirdiler.[1] Pei Xingjian’ın ordusu onu teslim olmaya zorladı. Funian, 681’de Chang’an’ın doğu pazarında başı kesilerek öldürüldü.[1]
Tang iki yıl içinde iki ayaklanmanın iki kağanını idam etmişti. Canını kurtarmak için teslim olanlar bunu izlemişti. Bir yıl sonra İlteriş, birkaç yüz adamıyla Chugay Dağları’na çekildi. Kimseye teslim olmadı.[2]
Sonuçlar
679 ve 681 ayaklanmaları, önderleri Tang sınırının erişebileceği yerde kaldığı ve uzlaşmaya razı olduğu için başarısız oldu. 682 ayaklanması ise kuzeye gittiği için başarılı oldu. Orada bir Çin ordusunun ulaşabilmesi için çölün ötesinden iaşe taşıması gerekiyordu.[2]
Pei Xingjian’ın seferleri bu yüzden yeniden kuruluş savaşı ile aynı hikâyenin parçasıdır. Sonraki önderlere nerede durmamaları gerektiğini öğrettiler.
Notlar
Kaynaklar
Literatür
- Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
- Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)
Bu maddeyi kaynak göster
Yavuz, Emre-E. “Pei Xingjian.” Turkic Atlas, revised 23 October 2026. https://turkicatlas.org/persons/pei-xingjian/
Son güncelleme: 23 Ekim 2026
