Nishufu yaklaşık bir yıl kağanlık yaptı. Ara dönemin sonunda dört yıl içinde tahta çıkarılan üç adamın ilkidir. Onu kaydeden bölüm kim olduğunu söylemez. Yalnızca ona ne yapıldığını söyler.[1]

679 ayaklanması

679–681: 679'da Chanyu koruyuculuğundaki Göktürkler Nişufu'yu kağan yapar, yirmi dört vilayet onlarla birlikte ayaklanır. Pei Xingjian 680'de onları Kara Dağ'da yener, Nişufu kendi adamlarınca öldürülür. Ardından Xiazhou'da kağan yapılan Funian 681'de Pei Xingjian'a teslim olur ve Chang'an'da başı vurulur. Numaralar olayların sırasını izler. Modern harita, yollar çizimdir, kaynaklarda geçmez.
679–681: 679'da Chanyu koruyuculuğundaki Göktürkler Nişufu'yu kağan yapar, yirmi dört vilayet onlarla birlikte ayaklanır. Pei Xingjian 680'de onları Kara Dağ'da yener, Nişufu kendi adamlarınca öldürülür. Ardından Xiazhou'da kağan yapılan Funian 681'de Pei Xingjian'a teslim olur ve Chang'an'da başı vurulur. Numaralar olayların sırasını izler. Modern harita, yollar çizimdir, kaynaklarda geçmez.
© Emre-E Yavuz 2026

679’da iki Aşide reisi, Wenfu ile Fengzhi, Şanyu Koruyuculuğu içinde birlikte ayaklandı. Nishufu’yu kağan yaptılar.[1] Tepki büyüktü. Yirmi dört vilayet onlarla birlikte isyan etti.[1] Bu vilayetler Tang’ın düzenlediği biçimiyle Göktürk boylarıydı. Birim birim karşı tarafa geçtiler. Gevşek dizgin vilayetleri boyları bütün tutmuştu. 679’da boylar kendilerine verilen yapıyı kullandı.

İlk Tang gücü yok edildi. Wenfu, Xiao Siye ile Li Jingjia’yı yendi ve onlar on binden fazla adam kaybetti.[1] Bölümün kapsadığı 630–682 döneminin tamamında Tang’ın kuzey sınırında uğradığı bu ölçekteki tek yenilgi budur.

Sonu

İkinci ordu başka bir ölçekteydi. Pei Xingjian, Dingxiang yolunun Büyük Komutanı yapıldı ve üç yüz binden fazla adamla kuzeye geldi. Wenfu’yu ağır biçimde bozguna uğrattı.[1]

Kağan bu savaşta düşmedi. Nishufu kendi adamlarınca öldürüldü, Fengzhi ise sağ ele geçirildi.[1] Bölüm bir neden vermez ve ondan bir neden çıkarılamaz.

Sonrası

Boylar sakinliğe dönmedi. Aylar içinde Aşina Funian’ı Xiazhou’dan getirdiler ve ona Nishufu’ya uydukları gibi uydular. İki yıl sonra İlteriş, Funian’ın yenilgisinden sonra dağılmış adamları topladı.[1] Nishufu, üçlü bir dizinin ilk girişimidir. Dizi başarılı oldu.

Bir şey onu sonra gelen ikisinden ayırır. Funian ile İlteriş ikisi de Aşina soyundandı ve bölüm bunu adlarıyla aynı nefeste söyler. Nishufu için hiçbir şey söylemez.[1] 679’un adamlarının hükümdar hanedanının dışından bir kağan çıkarıp çıkarmadığını kaynaklar belirlemez. Ayaklanmanın bu yüzden mi öyle gittiğini de belirlemezler.

Notlar

  1. ^ a b c d e f g h Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194

Kaynaklar

Literatür

  • Liu Mau-tsai, Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (1958, Turkish edition)
  • Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler6

Kişiler
Ashide Yuanzhen · Ashina Funian · Pei Xingjian
Devletler
The Göktürk interregnum, 630–682
Yerler
Shanyu Protectorate
Soylar
Ashide

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Nishufu Khan.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/nishufu-khan/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026