Zhishi Sili

Zhishi Sili bir Göktürk reisi ve İlig Kağan’ın sırdaşıydı.^[1] Kağanı adına Tang imparatorunun huzuruna iki kez gitti: 626’da onu sindirmek için, 630’da kağanlığın teslimiyetini sunmak için.^[1] Kağanlığın düşmesinden sonra Tang generali oldu. Bir Tang prensesiyle evlendi.^[2]

Wei ırmağında (626)

626’da İlig, yüz binden fazla atlıyla Chang’an üzerine yürüdü.^[1] Ordusu Jingyang’da yenildi. Bunun üzerine durumu öğrenmesi için Zhishi Sili’yi imparatorun huzuruna gönderdi.^[1] Zizhi tongjian’a göre İlig, elçisini gönderdiği sekizinci ayın guiwei gününde Wei üzerindeki Bian köprüsünün kuzey ucundaydı.^[3] Zhishi Sili, iki kağanın bir milyon kişilik orduyla geldiğini söyleyerek övündü.^[4]

Yeni imparator Taizong, Göktürklerle yüz yüze barış yaptığını yanıtladı. Göktürkler bu barışı bozmuştu.^[1] Tang ordusunun başkente ilk girdiği günden beri verilen yeşim ve ipeği hatırlattı. Elçiye bir Göktürk’ün de insan kalbi taşıması gerektiğini söyledi.^[1] Sonra onu ilk önce öldüreceğini söyledi.^[1] Zhishi Sili korktu. Hayatı için yalvardı.^[1] Xin Tang Shu, bakanlar Xiao Yu ile Feng Deyi’nin onu nezaketle geri göndermeyi önerdiğini söyler.^[5] İmparator reddetti. Onu Şansölyelik dairesinde alıkoydu.^[6] İlig elçisinin tutulduğunu öğrendi. Korktu ve Wei köprüsünde barışa yemin etti.^[1]

Teslim oluş (630)

630’un birinci ayında Tang generali Li Jing Dingxiang’ın üstüne geceleyin yürüdü. İlig ordugâhını çölün kenarına taşıdı.^[1] İkinci ayda İlig, birkaç on bin adamıyla Demir Dağ’a çekildi. Zhishi Sili’yi imparatorun huzuruna gönderdi.^[7] Elçi efendisinin kusurunu itiraf etti ve bütün devletin teslim olarak kabul edilmesini istedi.^[1] Xin Tang Shu, onun hüzün sözlerinin yapmacık olduğunu söyler.^[5] İmparator İlig’i yatıştırmak için elçiler gönderdi. Li Jing, elçiler ordugâhtayken vurdu.^[8]

Tang hizmetinde

Xin Tang Shu’daki biyografisi ona Göktürk reisi der.^[9] Aynı biyografiye göre Zhenguan yıllarında Sui İmparatoriçesi Xiao’ya imparatorun huzuruna kadar refakat etti. Sol Lingjun muhafızının generali yapıldı.^[9] Göktürk bölümleri imparatoriçenin refakatini Kang Sumi’ye verir.^[6] İlig’in yenilgisinden sonra Taizong onu Hun ve Husa boylarını kazanmak için gönderdi.^[9] İmparatoru avın tehlikelerine karşı iki kez uyardı. İkincisinde başlığını ve kemerini çıkarmıştı ve imparator geri adım attı.^[2] Taizong Liaodong’a savaşa gidince Zhishi Sili, Göktürk birlikleriyle Jinshan yolunu Xueyantuo’ya karşı tuttu.^[10] Xueyantuo yüz bin adamla nehrin güneyine akın etti. Zhishi Sili zayıfmış gibi göründü. Sonra onları Xiazhou yakınında yendi ve altı yüz li boyunca kovaladı.^[10] Tuyuhun’a karşı savaşa da katıldı.^[10] İmparator onu Prenses Jiujiang ile evlendirdi. Ayrıca ona Anguo dükü unvanını verdi.^[10] İmparator Gaozong döneminde Fang Yi’ai ile dostluğu yüzünden mahkûm edildi. Çok sayıdaki seferleri sayesinde bağışlandı ve sürgüne gönderildi. Prenses onunla gitmek istedi ve ondan önce öldü.^[11] Longshuo yıllarında, 661’den 663’e, aldığı Guizhou valiliği görevindeyken öldü. 664’te, ölümünden sonra, Shengzhou genel valisi yapıldı.^[12]

Adı 執失思力 bütün tarihlerde aynıdır.^[6] Tang’ın teslim olan Göktürkler için kurduğu eyaletlerden biri, Sunong, Ade ve Bayan adlı diğerlerinin yanında Zhishi adını taşıyordu.^[13]