Gaoche düğünü

Sonraki tarihlerin Tiele dediği “yüksek arabalar”, yani Gaocheler arasında evlilik at ve sığırla ödenirdi.^[1] Wei Shu, gelinin akrabalarının atları nasıl aldığını anlatır. Atların sahibi atları ürkütmeye çalışırken onlar atları eyersiz binip ağıldan çıkarırdı.^[1] Gelinin getirildiği gün iki aile bütün gün çadırın önünde ziyafet çekerdi.^[1] Damat gelini eve götürdükten sonra kendi akrabaları gelinin ailesinin sürüsüne girip en iyi atları alırdı.^[1] Böylece atlar iki yönde de gidiyordu.

Başlık

Gaocheler başlığı sığır ve atla öderdi. Bunu bir onur sayarlardı.^[1] İki taraf söz verdikten sonra damadın tarafı arabalarını çekip bir ağıl yapar ve atları içine kapatırdı.^[1] Gelinin tarafı beğendiğini alabilirdi.^[1] Her biri bir ata biner ve onu eyersiz olarak ağıldan çıkarırdı.^[1] Atların sahibi dışarıda durur ve onları ürkütmek için kollarını sallardı.^[1] Üstünde kalan binici atı alıkoyardı.^[1] Düşen başka bir at alırdı.^[1] Alma, sayı dolunca biterdi.^[1] Metin sayıyı vermez.^[1]

Düğün günü

Gaocheler’in tahılı yoktu ve şarap yapmazlardı.^[1] Gelinin getirildiği gün erkekler ve kadınlar birlikte giderdi. Mayalanmış kısrak sütünü, 馬酪’yi, ve eklem yerlerinden kesilmiş pişmiş eti getirirlerdi.^[1] Süt, kımız sayılır. Ev sahibi konuklarını yer sırası gözetmeden karşılardı.^[1] Kubbeli çadırın önünde kalabalık hâlinde otururlardı. Bütün gün yiyip içer ve geceyi orada geçirirlerdi.^[1]

Ertesi gün damat gelini eve götürdü.^[1] Sonra kocanın tarafı gelinin ailesinin sürüsüne yeniden girip alabildikleri en iyi atları aldı.^[1] Gelinin anası babası ve kardeşleri buna içerledi. Hiçbiri tek söz etmedi.^[1]

Kocalar ve dullar

Gaoche kızlarının bir türküsü vardı: “İyi bir koca arıyorsan, Beihou gibi olmalı.”^[1] Türkü, Gaocheler’in Hulü kabilesinin başı Beihouli’yi anar. Beihouli imparator Daowu zamanında Wei’ye geçmişti.^[1]

Gaocheler dullarla evlenmeye isteksizdi. Onlara iyilikle davranırlardı.^[1] Göktürkler arasında Zhou Shu bunun tersi bir kural kaydeder: levirat. Bir baba, ağabey ya da amca ölünce oğullar, küçük kardeşler ve yeğenler üvey analarıyla, amcalarının karılarıyla ve ağabeylerinin karılarıyla evlenirdi.^[2]

Karısının evinde koca

Sui Shu, Sui döneminin Tielelerini anlatırken âdetlerinin çoğunun Göktürklerinki olduğunu söyler.^[3] Farklardan biri evlilikti. Düğün bittikten sonra koca, bir oğlu ya da kızı doğana kadar karısının ailesinin yanında yaşardı. Ancak ondan sonra kendi evine dönerdi.^[3] Wei Shu’da damat gelini ziyafetten sonraki gün eve götürür.^[1] İki tarih, Wei döneminin Gaocheleri ve Sui döneminin Tielelerini anlatır. Bu noktada uyuşmazlar.

Tanıklar

Düğün, Wei Shu’nun Gaoche âdetlerini anlatan kısmını açar. Anlatı gök gürültüsünün vurduğu yerdeki ayine ve ölülerin gömülmesine devam eder.^[1] Bei Shi, Wei Shu’nun pasajını tekrarlar.^[4] Âdetlerin anlatımı ilk olarak 1990’da İngilizceye çevrildi.^[5] Wei Shu’nun günümüze ulaşan bölümü Song döneminde Bei Shi’den onarıldı. Bu yüzden ikisi tek tanıktır.^[6] Wei Shu konukların sütü ve eti taşıdığını, 持, söylerken Bei Shi’de 振, sallamak, vardır.^[4] Cümleye uyan Wei Shu’nun sözcüğüdür. Çince metin ağıldan çıkanın kim olduğunu söylemez. 1990 tarihli İngilizce çeviri binici olarak damat adayını verir. Ondan önceki cümle at seçimini gelinin tarafına bırakır ve binicinin olağan okuması da o taraftır.^[7]

801 tarihli Tongdian anlatımı kısaltır.^[8] Ne kadar çok at ve sığır verilirse onurun o kadar büyük olduğunu söyler. Ağıldan çıkışı atlar.^[8] Ziyafeti ve gelinin sürüsünden en iyi atların alınmasını korur. Gelinin anası babasının ve kardeşlerinin sessizliğini ya da dulları korumaz.^[8] Ağıldan çıkış yalnızca tek tanık olan Wei Shu ve Bei Shi’den bilinir.