Levirat

Göktürklerde bir adamın dul eşleriyle, ölenin ailesinden sonra gelen erkekler evlenirdi.^[1] Çin tarihleri bu kuralı kaydeder, Çinli prenseslerin kağanların sarayındaki evlilikleri de kuralın iş başında olduğunu gösterir.

Kural

Zhou Shu kuralı Göktürklerin gelenekleri arasında verir.^[1] Bir baba, ağabey ya da amca ölünce oğulları, küçük kardeşleri ve yeğenleri üvey anneleri, amca karılarını ve ağabey karılarını eş olarak alırdı, 妻其後母、世叔母及嫂.^[1] Bei Shi cümleyi tekrarlar.^[2]

Sui Shu daha kısadır.^[3] Bir baba ya da ağabey ölünce oğullar ve küçük kardeşler babanın eşleriyle ve ağabeyin karısıyla evlenirdi.^[3] İki listedeki her kadın aileye evlilik yoluyla bağlıdır. Hiçbiri, onu alan erkekle kan bağıyla akraba değildir.

Kapanış cümlesi

Zhou Shu kuralı 唯尊者不得下淫 cümlesiyle kapatır. Bu cümle farklı biçimlerde anlaşılır.^[1] Cümle, yaşça büyük kuşaktan erkeklerin kendilerinden küçük kadınlarla evlenmesini yasaklayan bir hüküm olabilir.^[4] Daha eski bir Fransızca çeviri onda yüksek rütbeli kadınlarla aşağı tabakadan erkekler arasında bir engel buldu.^[5] Çin anlatılarının daha sonraki bir çevirisi bu karşılığı yanlış bulur.^[4]

Evlilik yalnızca dulun boydaki yerini güvence altına almış da olabilir. Evlilik içinde cinsel ilişki yasaktı.^[6] Bozkırdaki dullar, öne sürüldüğüne göre, yoksuldu ve saldırıya açıktı, evlilik onlara bir ölçüde koruma sağlıyordu.^[6]

Prensesler

Kağanlara gönderilen Çinli prenseslerin evlilikleri kurala uyuyordu. 579’da Kuzey Zhou sarayı, Zhao prensinin bir kızını Prenses Qianjin diye adlandırıp Taspar Kağan’a vaat etti. 580’de Taspar’ın elçileri onu almaya geldi.^[1] Sui Shu sonra Qianjin’i İşbara Kağan’ın eşi olarak anar. İşbara, Taspar’ın kardeşi Issık’ın oğludur.^[3] Bir yeğen, Zhou Shu’nun kuralının izin verdiği gibi amcasının dul eşiyle evlenmişti.

Sui’nin Prensesi Yicheng, ilk Sui gelininin ölümünden sonra Yami Kağan’a verildi.^[3] Yami ölünce oğlu Shibi bir muhtırayla onunla evlenmek istedi. İmparator, onların geleneğine uyulmasını emretti, 詔從其俗.^[3] Shibi’den sonra kardeşi Çula onu eş olarak aldı. 620’de Yami’nin başka bir oğlu İlig de aynısını yaptı.^[7] Böylece bir babanın ve üç oğlunun sırayla eşi oldu.

Kunduz şadı

Hacı Xuanzang’ın biyografisi Batı Göktürkleri arasında bir olay kaydeder.^[8] Xuanzang Ceyhun’un ötesindeki Kunduz’da, Yabgu Kağan’ın büyük oğlu Tardu Şad’ı hasta ve Gaochang kralının kız kardeşi olan eşi için yas tutarken buldu.^[8] Şad sonra genç bir hatunla evlendi. Hatun, şadın önceki evliliğinden olan oğlunun kışkırtmasıyla onu zehirledi.^[8]

Prensesin oğlu hâlâ çocuktu. Büyük oğul, bir tegin, babasının şad rütbesine el koydu ve üvey annesiyle evlendi.^[9] Prenses zaten ölmüş olduğundan, evlendiği üvey anne genç hatundu.

Gelenek ve yasa

Kural, Göktürklerin örf hukukuna, yani Töre’ye aittir. Çinli tarihçilere göre bu, yabancı bir halkın geleneğiydi. Sui imparatorunun onların geleneğine uyulması yolundaki fermanı, sarayın kendi prenseslerinden biri söz konusu olduğunda ona boyun eğdiğini gösterir.