Maximinus, Doğu Romalıların imparatoru II. Theodosius’un 449’da Attila’ya gönderdiği elçiydi.[1][2] Dostu tarihçi Priscus onun isteğiyle ona eşlik etti ve yolculuğu ile Attila’nın hükümdarlık merkezini anlattı.[3][4] Maximinus’a, elçiliğin Attila’yı öldürmeyi amaçlayan bir tuzağa hizmet ettiği söylenmemişti.[5]

Rütbesi

İmparatorun Attila’ya yazdığı mektup Maximinus’u, tercüman Bigilas’tan daha yüksek rütbeli olarak tanıtıyordu. Mektuba göre Maximinus soylu doğmuş ve imparatora çok yakındı.[5] Priscus neşri onu en yüksek rütbeden bir adam sayar.[4] Bazı araştırmacılar onu Aralık 435’te komes rütbesini taşıyan ve Theodosius Kanunnamesi’ni hazırlayan komisyonun üyesi olan bir Maximinus ile özdeşleştirir.[6] Buna göre Maximinus hatırı sayılır bir şahsiyetti, ama memurların en yüksek rütbesi olan viri illustres arasında değildi.[6]

449 elçiliği

Konstantinopolis’te hadım Hrisafios, Attila’nın elçisi Edeko’yu efendisini öldürme sözü vermeye ikna etmişti.[7] İmparator ile magister officiorum Martialius bunun üzerine Bigilas’ı, Edeko’nun önerdiğini yapması için göndermeye karar verdi. Bigilas tercümanlık görevini örtü olarak kullanacaktı.[8] Maximinus imparatorun mektubunu teslim edecekti.[5] Mektup Attila’ya, antlaşmalara aykırı olarak Roma topraklarına girmemesini bildiriyordu. Ayrıca imparatorun elindeki son olan on yedi kaçağı daha duyuruyordu.[9] Maximinus sözlü olarak, Attila’nın daha yüksek rütbeli elçiler istememesi gerektiğini söyleyecekti. Attila’nın atalarının ve İskit ülkesinin öbür hükümdarlarının her askeri ya da habercisi kabul ettiğini de ekleyecekti. Ayrıca Onegesius’un anlaşmazlıkları çözmek için gelmesi gerektiğini söyleyecekti.[3] Bazı araştırmacılar ilk noktayı açık bir yalan sayar, çünkü en yüksek rütbeli adamlar Attila ile daha önce müzakere etmişti. Bu durumda imparator, tuzak başarısız olursa böyle bir adamı riske atmak istemiyordu.[6]

Elçiler Edeko ve yanındakilerle birlikte kuzeye gitti.[3] Konstantinopolis’e on üç günlük uzaklıktaki Serdica’da Hunlara bir akşam yemeği verdiler. Ardından Maximinus, Edeko ile Orestes’e ipek giysiler ve Hint değerli taşları armağan etti.[3][10] Orestes bunun üzerine Maximinus’a, onu iyi ve akıllı bulduğunu söyledi. İmparatorun öbür bakanlarının Edeko’yu yemeğe çağırıp küçümsediklerini de ekledi.[3]

Tuna’nın ötesinde Edeko, Orestes, Skottas ve başka ileri gelenler Roma çadırına geldi. Elçiliğin amacını sordular.[11] Romalılar Attila’dan başka kimseyle konuşmak istemedi. Hunlar ona gidip döndü. Elçiliğin gizli talimatlarını okudular ve Romalılara ayrılmalarını emrettiler.[11] Maximinus kederden yıkıldı. Priscus Skottas’a gitti ve görüşmeyi sağladı.[12]

Maximinus öne çıktı, Attila’yı selamladı ve ona imparatorun mektubunu verdi. İmparatorun ona ve halkına iyilik dilediğini söyledi.[13] Attila şöyle karşılık verdi: “Romalılara, benim için diledikleri neyse o olsun.”[13][14] Sonra Bigilas’a döndü. Ardından çadırlarında Priscus, Bigilas’ın Serdica’da söylediklerinin, yani Attila’nın bir insan, Theodosius’un ise bir tanrı olduğu sözünün Attila’ya iletilmiş olabileceğini ileri sürdü. Maximinus tuzakta payı olmadığı için buna inandı.[15]

Attila’nın ikametgâhında

Attila’nın ikametgâhında Maximinus çadırını kralın evlerinin yakınına kurdu, Attila ve danışmanlarıyla görüşmelere yakın olmak için.[16] Onegesius’a, daha büyük bir şan kazanma zamanının geldiğini söyledi. Onegesius imparatora gelip anlaşmazlıkları çözerse iki halka uyum getirecek, evini ve çocuklarını sonsuza dek imparatorluk ailesine bağlayacaktı.[17] Onegesius reddetti.[18] Maximinus’un rütbesinden bir adama sık görüşmelerin yakışmayacağını söyleyerek Priscus’un Maximinus’un mesajlarını taşımasına izin verdi.[19]

Onegesius sonra Maximinus’u Attila’nın huzuruna çıkardı. Attila kabul edeceği tek elçileri açıkladı: Nomus, Anatolius ya da Senator.[20] Maximinus, bu şekilde adı konan elçilerin imparatorun gözünde şüpheli duruma düşeceğine itiraz etti. Attila, Romalılar reddederse anlaşmazlıkları silahla çözeceğini söyledi.[20] İkinci ziyafette Attila, Maximinus’a imparatora sözünü hatırlatmasını söyledi. İmparator, Attila’nın kâtibi Constantius’a zengin bir eş vermeyi vaat etmişti. Yalancı olmak bir imparatora yakışmazdı.[21]

Üç gün daha geçince elçiler armağanlarla gönderildi.[22] Attila çevresindeki ileri gelenlere Maximinus’u onurlandırmalarını emretmişti ve her biri ona bir at gönderdi. Maximinus ölçülü biri olarak anılmak istediğinden birkaçını kabul etti, gerisini geri çevirdi.[22] Attila, Hun soylusu Berichus’u elçisi olarak onlarla birlikte gönderdi. Berichus İskit ülkesini geçerlerken dostça davrandı. Tuna’dan sonra düşmanca tavır aldı ve Maximinus’a verdiği atı geri aldı.[22] Konstantinopolis’te Maximinus’u, generaller Areobindus ile Aspar’ın imparator katında hiçbir ağırlığı olmadığını söylemekle suçladı.[23]

Dönüş

Elçiler Philippopolis ve Adrianopolis üzerinden eve döndü. Adrianopolis’in ötesinde Attila’nın yanına dönmekte olan Bigilas ile karşılaştılar ve ona Attila’nın cevabını söylediler.[22] Bigilas vardığında altınla birlikte yakalandı.[24] Vaat edilen gelin Saturninus’un kızıydı. Komutan Zeno onu gözetim altından almış ve kendi adamlarından biriyle nişanlamıştı.[21] Maximinus Konstantinopolis’te Attila’nın sözlerini bildirdi. İmparator Constantius’a verdiği sözü tutmalıydı ve kızın imparatorun iradesine karşı nişanlanmasına kimseye izin verilmemeliydi.[25] Öfkelenen Theodosius kızın malına el koydu.[25] Bazı araştırmacılar elçilerin imkânsız derecede zor bir görevi incelik, kararlılık ve onurla yerine getirdiği kanısındadır.[26]

Sonraki görevler ve ölümü

Bazı araştırmacılar onu, Theodosius’un 450’nin ilk yazında, komutanı Zeno’nun bir ayaklanmasından korktuğu sırada Isauropolis’e gönderdiği Maximinus ile özdeşleştirir.[2] Aynı araştırmacılar, Priscus’un o yılın sonunda onunla birlikte Roma’da olduğunu ileri sürer.[27]

Birkaç yıl sonra Priscus yine Maximinus ile yola çıktı. Önce Şam’a gittiler. Orada Aspar’ın oğlu Ardaburius’un Saracenlerin elçileriyle barış görüşmeleri yürüttüğünü buldular.[28] Neşir yolculuğu 452’ye, sonunu ise 453’e tarihler.[29] Mısır’daki Thebais’te Romalılara yenilmiş olan Blemmyeler ile Nobadlar, Maximinus’a barış istemek için elçiler gönderdi.[30] Barışı, Maximinus Thebais’te kaldığı sürece, sonra da yaşadığı sürece tutmayı önerdiler. Maximinus iki öneriyi de reddetti ve yüz yıllık bir ateşkes yaptı.[30]

Ateşkes uyarınca Roma esirleri fidyesiz serbest bırakıldı, sığırlar iade edildi ve soylu ailelerden rehineler verildi.[30] Barbarlar Philae’deki Isis tapınağına geçme yönündeki eski haklarını korudu. Belirli zamanlarda tanrıçanın heykelini tapınaktan evlerine götürüp kehanetlerini alırlardı. Maximinus antlaşmayı o tapınakta ilan ettirdi.[30] Rehineler teslim edildikten sonra Maximinus hastalandı ve öldü.[30] Barbarlar ölümünü duyunca rehineleri zorla geri aldı ve ülkeyi yağmaladı.[31]

Neşirde basılı metne göre Maximinus kesinlikle bir pagandı, çünkü hiçbir Hristiyan Blemmyelere Philae’deki ayinlerini tanımazdı.[4] Başka araştırmacılar onu, Kasım 450’de Papa Leo’nun bir mektubunu Roma’dan Konstantinopolis’e taşıyan komes Maximinus ile özdeşleştirir. Bu araştırmacılar onun ve Priscus’un Hristiyan olduğunu ileri sürer.[27] Başkaları bunun gerekçelerini ikna edici bulmaz ve özdeşleştirmeyi kabul etmekte duraksar.[27]

Notlar

  1. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 7, p. 77
  2. ^ a b Thompson 1948, p. 220
  3. ^ a b c d e Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 78
  4. ^ a b c Müller 1851, p. 69
  5. ^ a b c Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 77
  6. ^ a b c Thompson 1948, p. 102
  7. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 7, p. 76–77
  8. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 7–8, p. 77
  9. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 77–78
  10. ^ Bury 1923, p. 279
  11. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 79
  12. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 80–81
  13. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 81
  14. ^ Bury 1923, p. 280–281
  15. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 81–82
  16. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 86
  17. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 88
  18. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 88–89
  19. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 89
  20. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 91
  21. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 93–94
  22. ^ a b c d Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 94
  23. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 94–95
  24. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 95
  25. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 12, p. 97
  26. ^ Thompson 1948, p. 120
  27. ^ a b c Thompson 1948, p. 221
  28. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 20, p. 100
  29. ^ Müller 1851, p. 69, 71
  30. ^ a b c d e Priscus; Müller 1851, fr. 21, p. 100
  31. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 21, p. 100–101

Kaynaklar

Literatür

  • Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
  • J. B. Bury, History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian, vol. I (1923)
  • E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler6

Kişiler
Bigilas · Orestes · Scottas · Theodosius II
Muharebeler ve olaylar
Embassy of Maximinus to Attila
Kurumlar ve Unvanlar
Envoys and Embassies

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Maximinus.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/maximinus/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026