Orestes, Attila’nın hizmetinde bir Romalıydı, sekreteri ve elçilerinden biriydi.[1][2] Priscus onu, Sava ırmağı kıyısında Paionların topraklarında yaşayan, doğuştan Romalı biri olarak anar.[3] Bu topraklar, Batı Romalıların generali Aetius ile yapılan bir antlaşma gereği barbara boyun eğiyordu.[3][2] Aetius’un toprağı bıraktığı barbar, amcası Rua değil Attila olabilir. Gerekçe, Priscus’un aynı parçanın başka bir yerinde sözcüğü Attila için kullanmasıdır.[4] Bazı araştırmacılara göre Orestes, Priscus’un logades dediği ileri gelenler çevresine, küçük bir üye ve Hunlar arasında bir Romalı olarak dahildi.[5][6]
Attila’nın hizmetine girişi
Sonraki bir kaynak olan Anonymus Valesianus, Pannonialı Orestes’in Attila İtalya’ya geldiğinde ona katıldığını söyler. Orestes onun sekreteri oldu.[7][6] Bazı araştırmacılar bunun 452 istilasına ilişkin olamayacağını söyler. Attila’nın 433’te Aetius ile birlikte İtalya’ya geldiğini düşündürür.[6] Başkaları Attila’nın İtalya’daki kalışını 440’ların ikinci yarısındaki Aetius elçileriyle görüşmelere ve Sava kıyısındaki toprağın bırakılmasına bağlar.[8] Bu durumda Orestes 449’a gelindiğinde zaten sorumlu bir görev taşıyordu.[7]
449 elçiliği
449’da Orestes, Attila’nın elçisi Edeko ile Konstantinopolis’e geldi. Edeko, Attila’nın firarilere, Tuna’nın güneyindeki toprağa ve Naissus pazarına ilişkin isteklerini getirmişti.[3][9] Hadım Chrysaphius, Edeko’yu Orestes ve elçilik heyetinin öteki üyeleri olmadan ikinci bir akşam yemeğine çağırdı. Edeko orada Attila’yı öldüreceğine söz verdi.[10]
Orestes, Roma elçiliğiyle birlikte kuzeye gitti. Elçiliğin başında Maximinus vardı. Maximinus, Serdica’da Edeko’ya ve Orestes’e ipek giysiler ve Hint değerli taşları verdi.[1][11] Orestes, Edeko gidene kadar bekledi. Sonra Maximinus’a, onu iyi ve akıllı bulduğunu söyledi, imparatorun öteki bakanları gibi olmadığını ekledi. O bakanlar Edeko’yu yemeğe çağırmış ve hediyelerle onurlandırmış, Orestes’i ise küçümsemişti.[1] Romalılar onu anlamadı. Sorduklarında ise yanıt vermeden ayrıldı.[1]
Ertesi gün tercüman Bigilas, Orestes’in gücenmek için hiçbir nedeni olmadığını açıkladı. Orestes, Attila’nın maiyet görevlisi ve sekreteriydi. Edeko ise savaşta en ünlü olandı, soyca bir Hundu ve rütbece onun çok üstündeydi.[1][12][13]
Tuna’nın ötesinde Orestes, Roma elçilerini Attila’nın çadırlarında sorguya çeken ileri gelenler arasındaydı. Edeko ve Skottas da onlarla birlikteydi.[14] Edeko suikast planını Attila’ya açmıştı. Priscus, Edeko’nun hadımla yalnızca göstermelik mi anlaştığını, yoksa Orestes’in imparator ve hadımla yaptığı gizli görüşmeleri bildirmesinden mi korktuğunu bilemedi.[15]
Tatulus ve Romulus
Attila’nın konağına giden yolda Romalılar, Batı Romalıların elçileriyle karşılaştı. Bunlar kont Romulus, Noricum valisi Promotus ve subay Romanus’tu.[16] Onlarla birlikte Orestes’in babası Tatulus da geldi. Elçilik için değil, akrabalık gereği gelmişti. Orestes, Noricum’daki Poetovio’lu Romulus’un kızıyla evlenmişti.[16][17] Konakta Tatulus, elçilere Attila’nın günün dokuzuncu saatindeki ziyafet davetini getirdi.[18] Orestes oğluna sonradan kayınpederinin adını verdi.[9]
Kese
Bigilas altınla yakalandıktan sonra Attila, Orestes ile Eslas’ı Konstantinopolis’e gönderdi.[19] Orestes, İmparator II. Theodosius’un huzuruna boynunda kese asılı olarak çıkacaktı. Bigilas, Edeko’ya vereceği altını bu kesede taşımıştı. Orestes hadıma, keseyi tanıyıp tanımadığını soracaktı.[20][2] Eslas ise, hadım cezalandırılmak üzere teslim edilene kadar Attila’nın imparatoru suçlamaktan vazgeçmeyeceğini bildirecekti.[21]
Sonraki yılları
Attila’nın ölümünden sonra Orestes Batı imparatorluğuna döndü.[22] Jordanes, İmparator Nepos’un onu Ecdicius’un yerine ordu komutanı yaptığını anlatır.[23] Orestes orduyu devraldı ve Roma’dan Ravenna’ya gitti. Orada oğlu Augustulus’u imparator yaptı. Nepos Dalmaçya’ya kaçtı.[23] Bundan kısa süre sonra Torcilingi kralı Odoacer, Skirler, Herullar ve başka halklardan müttefiklerle İtalya’yı işgal etti.[24] Orestes’i öldürttü ve Augustulus’u Kampanya’daki Lucullus kalesinde sürgüne gönderdi.[24] Marcellinus’un vakayinamesi Augustulus’un tahta çıkışını 475’e, Orestes’in ölümünü 476’ya koyar.[25]
Bazı araştırmacılar Odoacer’ın Edeko’nun oğlu olduğunu söyler. Orestes 449’da Konstantinopolis’e onunla birlikte gitmişti.[22] Başkaları Hun Edeko’yu Odoacer’ın babasıyla özdeşleştirmek için, onu Skirlerin bir reisi olan Edica ile özdeşleştirmekten daha fazla neden bulmaz.[26]
Notlar
- ^ a b c d e Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 78
- ^ a b c Bury 1923, p. 276
- ^ a b c Priscus; Müller 1851, fr. 7, p. 76
- ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 89
- ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 192
- ^ a b c Thompson 1948, p. 163
- ^ a b Maenchen-Helfen 1973, p. 106
- ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 106–107
- ^ a b Thompson 1948, p. 98
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 7, p. 77
- ^ Bury 1923, p. 279
- ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 195
- ^ Thompson 1948, p. 164
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 79
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 80
- ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 84
- ^ Bury 1923, p. 282
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 91
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 8, p. 95
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 12, p. 96–97
- ^ Priscus; Müller 1851, fr. 12, p. 97
- ^ a b Thompson 1948, p. 155
- ^ a b Jordanes; Mierow 1915, § 241, p. 119
- ^ a b Jordanes; Mierow 1915, § 242, p. 119
- ^ Mierow 1915, p. 177
- ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 388
Kaynaklar
Literatür
- Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
- Charles Christopher Mierow, The Gothic History of Jordanes in English Version, with an Introduction and a Commentary (1915)
- J. B. Bury, History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian, vol. I (1923)
- Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
- E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
Buraya bağlantı verenler6
- Muharebeler ve olaylar
- Embassy of Maximinus to Attila
Bu maddeyi kaynak göster
Yavuz, Emre-E. “Orestes.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/orestes/
Son güncelleme: 8 Kasım 2026