Ivolga, surlu Asya Hun yerleşimlerinin en tanınmışıdır. Buryatya’da, Asya Hun ülkesinin güney Sibirya kesiminde bulunur.[1][2] Yeri Rus arkeologlar kazdı. Buluntu envanteri, Çin kayıtlarının düşündürdüğünden daha karmaşık bir ekonomi gösterdi.[3]

Alan

Yerleşim, taşkın ovasının üzerinde alçak bir taraçada, iki nehrin birleştiği yerde duruyordu. Yaklaşık yedi hektar büyüklüğündeydi ve birkaç hendekle ve bir çitle çevriliydi.[1][2] Kazıcılar bir kısmını açtı ve çoğu yarı yer altı 51 kadar konut ile yüzlerce kil kaplı çukur ve depo yapısı buldu. Bazı konutlarda duvarlar boyunca taş levhalardan ısıtma kanalları uzanıyordu.[1][2] Çanak çömlek Asya Hun türündendir: geniş ağızlı kavanozlar, düz kenarlı kaseler ve dar boyunlu kavanozlar. İthal tunç aynalar yerleşimin yaklaşık 2.100 yıl önce iskân edildiğini düşündürür.[1]

Ekonomi

Hayvan kemikleri koyun, keçi, sığır, at, domuz, balık ve köpeğe aittir.[1] Buluntuların ikinci bir listesi buna deve ve yak ekler.[2] Bitki kalıntıları arasında arpa ve buğday vardır, ikinci liste ayrıca darıyı da adlandırır. Buluntular arasında oraklar, değirmen taşları ve kazma aletleri vardı.[1][2] Kazıyı yapan, halkın yerleşimde yıl boyu birçok kuşak yaşadığı ve ziraat ile hayvancılığın karışımından geçindiği sonucuna vardı.[1]

Yerleşimde zanaat atölyeleri de vardı. Çömlek yaptılar, kemik oydular, demir ve tunç işlediler. Bir atölyede demir eritmek için bir ocak, kömür ve cüruf vardı.[4]

Öbür alanlar arasındaki yeri

Egiin Gol kazıcıları orada Ivolga’dakiyle aynı türden çanak çömlek, bitki ve hayvan kemiği buldu.[5] Aynı arkeologlar sonradan Buryatya’da iki yerleşim daha kazdı: Dureny I ve II.[2] Asya Hun çiftçiliği sorusu büyük ölçüde bu yerleşimlere dayanır.

Notlar

  1. ^ a b c d e f g Wright 2009, p. 375
  2. ^ a b c d e f Houle 2011, p. 138
  3. ^ Houle 2011, p. 137–138
  4. ^ Houle 2011, p. 138, 150
  5. ^ Wright 2009, p. 384

Literatür

  • Joshua Wright; William Honeychurch; Chunag Amartuvshin, The Xiongnu Settlements of Egiin Gol, Mongolia (2009)
  • Jean-Luc Houle; Lee G. Broderick, Settlement Patterns and Domestic Economy of the Xiongnu in Khanui Valley, Mongolia (2011)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Ivolga.” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/places/ivolga/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026