Margus antlaşması, kardeşler Bleda ile Attila’nın II. Theodosius’un doğu imparatorluğu ile yaptığı ilk anlaşmaydı. Tuna kıyısındaki Margus şehrinin dışında, iki taraf da at üstünde olarak yapıldı. Romalıların Hunlara ödediği haracı ikiye katladı.[1] Antlaşmanın şartları Priscus’tan bilinir.[2]

Kaçaklar üzerine anlaşmazlık

Hun kralı Rua, Tuna kıyısında yaşayan Amilzuri, Itimari, Tounsoures, Boisci ve öteki halklara savaş açmaya karar vermişti. Bu halklar Romalılara kaçmış ve onların ittifakına girmişti. Rua, Romalılarla Hunlar arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde görev almış elçisi Eslas’ı gönderdi. Eslas, Romalılar kendilerine geçen bütün İskitleri geri vermezse Rua’nın var olan antlaşmayı bozacağını bildirecekti.[3] Romalılar iki eski konsülü, Plintha ile Dionysius’u elçi seçti. Yola çıkmadan önce Rua öldü. Hunların krallığı Attila’ya geçti. Senato Plintha’yı gönderdi, o da bilgeliğiyle ünlü quaestor Epigenes’i yanına aldı.[2]

Rugila, kardeşi Octar’dan dört yıl sonra öldü. Yeğenleri Bleda ile Attila, yani Mundcuk’un oğulları, ondan sonra birlikte hüküm sürdü. İlk işleri doğu imparatorluğuyla yapılan hızlı bir barıştı. Barış yıllık haracı ve onunla birlikte Hunların gelirini artırdı.[4]

Buluşma

Elçiler, Tuna kıyısında bir Moesia şehri olan Margus’a geldi. Şehir, karşı kıyıdaki Constantia kalesinin tam karşısındaydı ve kraliyet İskitleri orada toplanmıştı. İki taraf şehrin dışında at üstünde buluştu. Barbarlar atından inerek konuşmayı kabul etmedi. Romalılar da onurlarını gözeterek ata binip geldi, çünkü atlı adamlarla yaya konuşmak istemiyorlardı.[1][5] Bazı araştırmacılar, atlı olarak müzakere edenlerin Hun elçileri olduğunu söyler. Bleda ile Attila, bazılarının sandığı gibi, bizzat orada değildi. Elçiler sert pazarlık yaptı, daha yüksek bir haraç ve Hun firarilerinin iadesini hedefledi. Antlaşma bir ticaret anlaşmasını ve Hunların doğu eyaletlerine akınlarından yaklaşık beş yıllık bir ara vermeyi de getirdi.[6] Margus, Morava’nın ağzına yakındı, Belgrad’ın doğusundaki bugünkü Dubravica köyünün yakınında.[5][7]

Şartlar

Romalılar, İskitya’dan gelen kaçakları artık kabul etmemeyi ve çok önceden kaçmış olanları geri vermeyi üstlendi. Fidye ödemeden eve dönmüş Romalı tutsaklar geri verilecekti. Romalılar onları ancak her biri için esir edenlere sekiz solidus ödeyerek alıkoyabilirdi. Romalılar, Hunlarla savaşan hiçbir barbar halkla ittifak kurmayacaktı. Panayırlar Romalılar ve Hunlar için eşit koşullarda ve güvenlik içinde kurulacaktı. Antlaşma, Romalılar kraliyet İskitlerine yılda 700 libre altın ödediği sürece geçerli olacaktı. O zamana kadar haraç 350 libreydi.[1] İki taraf da barışa atalarının geleneğine göre ant içti.[1][8][9] Önceki 350 libre 25.200 solidusa denk geliyordu.[10]

Kaçaklar geri verildi. Aralarında kraliyet ailesinden iki oğlan çocuğu, Mamas ile Atakam vardı. İskitler onları Trakya’da bir kale olan Carsum’da teslim aldı ve çarmıha gerdi.[1][11] Barıştan sonra Attila ile Bleda İskit halklarını boyunduruk altına almaya çıktı. Başka hiçbir yerde adı geçmeyen Sorosgi’ye savaş açtılar.[1][12]

Bazı araştırmacılar, Theodosius’un Margus’tan sonra yıllık haracın hiçbirini muhtemelen ödemediğini söyler. Kaçak boyları asker olarak elinde tuttu. Attila’nın sonradan talep ettiği 6.000 librelik borç, antlaşmadan beri ödenmeyen, yılda yedi yüz librenin yuvarlak bir toplamıdır.[13]

Tarih

Priscus yıl vermez. Bir hesap antlaşmayı 435’e tarihler. Metin parçası aksi takdirde birkaç yılı tek söz etmeden geçmiş olurdu ve bir sonraki barışta talep edilen borç o yılın antlaşmasına uyar.[14] İkinci bir hesap, 15 Kasım 438’den sonraya tarihler, çünkü Epigenes o gün hâlâ daha alt bir makam taşıyordu ve Priscus ona quaestor der.[15] Priscus’un yayımlanmış baskısı bunu 433’e tarihler.[16]

Notlar

  1. ^ a b c d e f Priscus; Müller 1851, fr. 1, p. 72
  2. ^ a b Priscus; Müller 1851, fr. 1, p. 71–72
  3. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 1, p. 71
  4. ^ Yavuz 2025, p. 94–95
  5. ^ a b Thompson 1948, p. 74
  6. ^ Sinor 1990, p. 188
  7. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 90
  8. ^ Bury 1923, p. 273
  9. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 90–91
  10. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 91
  11. ^ Thompson 1948, p. 77
  12. ^ Thompson 1948, p. 75
  13. ^ Thompson 1948, p. 77, 216–217
  14. ^ Thompson 1948, p. 75, 216–217
  15. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 93–94
  16. ^ Müller 1851, p. 70

Kaynaklar

Literatür

  • Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
  • J. B. Bury, History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian, vol. I (1923)
  • Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
  • E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
  • Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)
  • Denis Sinor (ed.), The Cambridge History of Early Inner Asia (1990)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler12

Kişiler
Attila · Bleda · Theodosius II
Devletler
Hunnic Empire
Savaşlar
Attila's Balkan wars
Yerler
Margus
Halklar
History of the Turkic peoples · Huns · Sorosgi
Kurumlar ve Unvanlar
Captives and the Unfree · Diplomacy of the Steppe Empires
Kaynaklar
Priscus

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Treaty of Margus.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/events/treaty-of-margus/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026