Bağatur

Bağatur, Çin tarihlerinin 莫賀咄, moheduo diye yazdığı bir unvanın yeniden kurulmuş biçimidir.^[1] Yazının ilk iki işareti olan 莫賀, baga unvanının da başında durur.^[2] Göktürk yazıtları sözcüğü kullanmaz. Bu yüzden Türkçe biçimi yalnızca Çince yazıya dayanır.

İlig ve Bağatur Şad

Yami Kağan’ın üçüncü oğlu İlig, Moheduo Şad unvanını ilk taşıyan kişiydi. Ordugâhı Wuyuan’ın tam kuzeyindeydi. Jiu Tang Shu ile Tongdian bunu birlikte bildirir.^[3] Xin Tang Shu da aynı unvanı verir.^[2] Sui Shu, Yami’nin en küçük oğlunu da Moheduo Şad diye anar. Orada bir Sui elçisi, annesinin ailesi olarak Tuyuhun’u gösterir.^[4] Kaynaklar bu en küçük oğlun İlig’in kendisi olup olmadığını söylemez.

Batıdaki gaspçı

Batı kağanlığında unvan bir kağana geçti.^[5] Tong Yabgu’yu baba tarafından amcası öldürdü ve Moheduo Hou Quli Sibi Kağan adıyla kendini kağan ilan etti.^[5] Amca bundan önce Göktürk boylarının bir bölümünü küçük kağan olarak yönetmişti. Kendine Büyük Kağan dediğinde halk onu izlemedi.^[5] Tong Yabgu’nun oğlu Si Yabgu Kağan adıyla yetişti, amcasını yendi ve Altay’a sürdü. Amca orada öldürüldü.^[5] Tang tarihleri ona yalnızca unvanıyla, Moheduo diye seslenir.^[6] Ad, çağdaş anlatımlarda Bagatour, yani Bağatur olarak anlaşılır.^[7]

Unvan On Ok arasında kullanılmaya devam etti.^[5] İstemi’nin beşinci kuşaktan torunu Ashina Mishe, kendi ülkesinde Moheduo Yabgu unvanını taşıdı. Tang onu 632’de kağan olarak tahta çıkardı.^[5]