Büyük Kağan

Büyük Kağan, 大可汗, Sui Shu ile Tang tarihlerinin bir Göktürk kağanını ötekilerin üstüne koyduğu unvandır.^[1] Bu unvan kağanlığın bir özelliğine karşılık geliyordu. Taspar’ın hükümdarlığından itibaren aynı anda birden fazla kağan vardı, bu yüzden soru hep hangisinin birinci olduğuydu.^[1]

Aynı anda birkaç kağan

Taspar, yeğenini doğuya Erfu Kağan olarak atadı. Kardeşi Rudan Kağan’ın oğlunu da batıya Börü Kağan olarak atadı.^[2] Tongdian ikisinin de küçük kağan olduğunu ekler.^[3] Yeğen İşbara olarak tahta çıktı. Taspar’ın oğlu Amrak bunun üzerine “ikinci kağan” olarak Tola’ya çekildi, Apa ise Apa Kağan unvanını aldı.^[1] Tongdian bazı kağanların bir yabgunun altında yer aldığını da kaydeder.^[3] Dolayısıyla kağan unvanı tek başına kimin hüküm sürdüğünü söylemezdi.^[3]

Tulan ve Şegui

597’de Sui, Prenses Anyi’yi Tuli Kağan Rangan’la, yani sonradan Yami olacak hükümdarla evlendirdi. Onu ayrıca güneye yerleştirdiler.^[1] Tulan Kağan öfkelendi.^[1] “Büyük Kağan benim,” dedi, “ve Rangan’dan daha az sayılıyorum!”^[1] Haracı kesti ve sınırda akınlara başladı.^[1]

610’da Sui, batıyı bölmek için unvanı önerdi.^[1] Pei Ju, İmparator Yangdi’ye, saraya gelmeyen ve o sırada Chuluo Kağan denen Heshana’nın kağanlığını bölmesini öğütledi.^[1] Tarduş’un torunu Şegui evlilik istemek için elçi göndermişti. Pei Ju’ya göre imparator onu Büyük Kağan yaparsa Göktürk gücü bölünecek, iki yarı da Sui’yi izleyecekti.^[1] Yangdi, Şegui’nin elçilerine, efendilerini Heshana’ya karşı asker gönderdikten sonra Büyük Kağanlığa yükselteceğini söyledi.^[1] Onlara bir ok verdi ve işin okun uçtuğu kadar hızlı gitmesi gerektiğini söyledi.^[1] Şegui saldırdı ve Heshana birkaç bin atlıyla doğuya kaçtı.^[1]

Tong Yabgu’dan sonra batı

Unvan, Tong Yabgu öldürülünce yeniden talep edildi.^[4] Amcası Moheduo, boyların bir bölümünü küçük kağan olarak yönetmişti. Kendisine Büyük Kağan dedi, ama halk onu izlemedi. Jiu Tang Shu ile Xin Tang Shu böyle bildirir.^[5] Moheduo Altay’a sürülüp öldürüldü. Halk bunun ardından Tong Yabgu’nun oğlu Si Yabgu’yu Büyük Kağan olarak yükseltti.^[5]

Ermenistan’dan bakış

Sebeos’un Ermenice tarihi aynı düzeni dışarıdan tanır.^[6] Eser, Ceyhun’daki bir ordunun komutanına eve dönmesini emredebilen “kuzey bölgelerinin kralı büyük Khakʿan”dan söz eder.^[7] Bu ifade, birkaç kağanın üstünde kıdemi olan tek bir en yüksek hükümdarı akla getirir.^[6]