625 Göktürk Seferi

625 yazında İlig Kağan, Lingzhou’dan Bingzhou’ya kadar Tang sınırını istila etti.^[1] Jiu Tang Shu, yüz binden fazla adam topladığını ve Shuozhou’yu yağmaladığını söyler.^[2] Taigu’da Tang komutanı Zhang Jin’in ordusunu yok etti. Zhang Jin’in kurmay başkanı Wen Yanbo’yu da esir aldı.^[1] Tang orduları yaklaşınca barış istedi ve geri çekildi.^[3]

Savaş arifesinde Tang

625’in ilk ayında Göktürkler ile Tuyuhunlar sınırda birer pazar istedi. İmparator her iki isteği de kabul etti.^[1] Zizhi tongjian, Çin’in karışıklık yıllarında sabancı öküzlerini yitirdiğini ve şimdi onları sınır halklarından aldığını ekler.^[1]

Tang, imparatorluk barışa kavuşunca on iki ordusunu dağıtmıştı.^[4] Göktürk akınları sürünce İmparator Gaozu orduları yeniden kurdu. Amacı, Göktürklere büyük bir darbe indirmek için asker ve at yetiştirmekti.^[1] Altıncı ayda İlig, Lingzhou’ya akın etti. Saray, ona karşı Zhang Jin’i komutan atadı, kurmay başkanı Wen Yanbo’ydu.^[1]

Tang o zamana kadar Göktürklere eşit bir devlete yazar gibi yazmıştı.^[4] Yedinci ayın jiachen günü Gaozu bakanlarına, Göktürklerin doymak bilmediğini ve onlara savaş açacağını söyledi.^[1] Bundan sonra onlara mektup değil, yalnızca ferman gönderilecekti.^[1] Xin Tang Shu gerekçesini verir. İmparatorluk henüz oturmamışken Göktürklere cömert davranmıştı. Şimdi anlaşmayı bozdukları için onları yok edecekti.^[5]

İstila

İlig, Lingzhou ile Shuozhou’ya saldırdı.^[5] Daizhou genel valisi Lin Mo onunla Xincheng’de savaştı ve yenildi.^[4] Tang bunun üzerine Zhang Jin’i Shiling’e, Li Gaoqian’ı Dagu’ya, Qin Prensi Li Shimin’i ise Puzhou yoluna yerleştirdi.^[4]

Zhang Jin yerine varmadan Göktürkler Shiling’i aşmıştı.^[5] Zizhi tongjian onları sekizinci ayda gün gün izler: renxu günü Bingzhou, guihai günü Lingzhou, dingmao günü Lu, Qin ve Han vilayetleri.^[1] Li Jing Luzhou yolundan yürüdü, Ren Gui ise Taihang dağlarını tuttu.^[4] İlig yüz binden fazla adamla bizzat Shuozhou’yu yağmaladı.^[3]

Taigu

Sekizinci ayın renshen günü Zhang Jin, Göktürklerle Taigu’da savaştı ve bütün ordusunu yitirdi.^[1] Li Jing’in yanına tek başına kaçtı.^[3] Jiu Tang Shu, İlig’in Zhang Jin’in üzerine Taiyuan’da çullandığını söyler. Xin Tang Shu yere Dagu der ve genel vali Zhang Dezheng’in orada öldüğünü ekler.^[6]

Göktürkler Wen Yanbo’yu esir aldı.^[4] Görevi tahta yakın olduğu için ona Tang ordularının gücünü ve tahıllarını sordular. Wen Yanbo cevap vermedi.^[1] Onu Yinshan’a götürdüler.^[1]

Geri çekilme

Li Jing sahaya çıktı ve İlig ilerleyemedi. Bingzhou’da ordugâh kurdu.^[2] Guangwu’ya yöneldi ve Rencheng Prensi Li Daozong onu orada yendi.^[5] Zizhi tongjian’a göre Lingzhou genel valisi sıfatıyla Li Daozong, Lingwu’ya yapılan bir akının ardından jiashen günü Göktürkleri yendi.^[1] Yukuk Şad Suizhou’yu yağmaladı.^[5] Dinghai günü İlig barış istemek için elçi gönderdi ve geri çekildi.^[1] Jiu Tang Shu, Li Shimin’in bir orduyla Puzhou’ya kadar yürüdüğünü söyler. Bu anlatıya göre İlig, Li Shimin gelince ayrıldı.^[2]

Çatışmalar barışla bitmedi. Dokuzuncu ayda Moheduo Şad, Bingzhou’nun bir ilçesini aldı. Lin Mo onu yendi.^[1] Bingwu günü Wang Junkuo, Youzhou’da Göktürkleri yendi ve iki binden fazlasını öldürdü ya da esir aldı.^[1] Xin Tang Shu bu yılların akınları için, Göktürklerin işleri yolunda gittiğinde çok derine girdiğini, yenildiklerinde ise utanmadan barış istediğini söyler.^[5]

Wen Yanbo

Wen Yanbo, Göktürklerin yanında bir yıldan fazla kaldı.^[7] 626’nın dokuzuncu ayında Wei köprüsündeki barıştan sonra Taizong onun saraya geri çağrılmasını emretti.^[7] 630’da Sekreterlik başkanı yapıldı.^[8] Bu görevde, teslim olan Göktürkler üzerine yapılan saray tartışmasını kazandı. Onların sınırın güneyinde bütün olarak tutulması gerektiğini savundu.^[2]