Yanhongda, 閻洪達, Batı Göktürklerin bir makamıydı.[1] Sui Shu, batı devletinde devlet işlerini görüşmek için sifa ve yanhongda makamlarının bulunduğunu söyler. Öteki makamların da doğu devletindekilerle aynı olduğunu ekler.[2] Bei Shi cümleyi kelimesi kelimesine tekrarlar.[3]

Heshana yönetimindeki batı devleti

Cümle, Sui Shu’nun Heshana zamanındaki batıyı anlatan bölümünü kapatır. Çinliler Heshana’ya Chuluo Kağan da der.[1] Heshana’nın belli bir merkezi yoktu ve çoğunlukla Wusunların eski topraklarında kalırdı.[1] Onun altında iki küçük kağan vardı. Biri batı halklarını denetim altında tutmak için Çaç’ın kuzeyindeydi. Öteki Kuça’nın kuzeyindeydi.[1] Sifa ile yanhongdadan oluşan meclis bu merkeze aitti.[1]

Tang listelerinde

Jiu Tang Shu yanhongdayı Batı Göktürklerin kalıtsal makamları arasında sayar. Onu yijin ile quli chuo’dan sonra, xielifa, tudun ve sijin’den önce koyar.[4] Tongdian aynı listeyi verir.[5] Xin Tang Shu, yirmi sekiz derece listesinde yanhongdayı Göktürklerin büyük bakanları arasında, sijin ile xielifa arasına koyar.[6]

Sözcük

閻洪達’nın arkasındaki Türkçe sözcük bilinmiyor. Tang listelerindeki unvanları Türkçe sözcüklerle eşleştirmeye çalışan erken bir girişim, yanhongdayı tanımlanamayacak kadar kuşkulu olanlar arasında bıraktı.[7]

Notlar

  1. ^ a b c d e Sui Shu (Book of Sui), juan 84
  2. ^ Sui Shu (Book of Sui), juan 84; Chavannes 1903, p. 15
  3. ^ Bei Shi (History of the Northern Dynasties), juan 99
  4. ^ Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 194
  5. ^ Tongdian, juan 199
  6. ^ Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 215
  7. ^ Thomsen 1896, p. 59

Kaynaklar

Literatür

  • Vilhelm Thomsen, Inscriptions de l'Orkhon déchiffrées (1896)
  • Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux (1903)

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Yanhongda.” Turkic Atlas, revised 28 October 2026. https://turkicatlas.org/institutions/yanhongda/

Son güncelleme: 28 Ekim 2026