Xiang Hanım

Xiang Hanım, Niri Kağan’ın Çin doğumlu eşiydi. Niri, batı Göktürklerinin kağanıydı. Xiang Hanım, Heshana Kağan’ın da annesiydi.^[1] Tarihler ondan söz eder, çünkü Sui oğlunu itaate getirmek için onu 608’de ve 611’de iki kez kullandı.^[2]

Sui sarayında

Sui Shu onun soyca Çinli olduğunu söyler.^[3] Niri’ye oğlu Daman’ı, sonraki Heshana’yı doğurdu.^[1] Niri’nin ölümünden sonra onun küçük kardeşi Poshi Tegin ile evlendi.^[4] Bu evlilik, Göktürklerin levirat geleneğine uyuyordu. Kaihuang döneminin sonunda Poshi ile Xiang Hanım Sui sarayına geldi.^[5] Bu dönem 600’de sona erdi.^[6] Tarduş’un yarattığı karışıklık geri dönmelerini engelledi. Başkentte kaldılar, yabancı konuklara ayrılmış Honglu dairesinde ağırlandılar.^[1] Zizhi tongjian aynı olayı 605 yılının arka planı olarak anlatır.^[7]

608 elçiliği

608’de Sui memuru Pei Ju, oğlu Heshana’nın annesini özlediğini öğrendi. Heshana o sırada Chuluo adıyla batı Göktürklerinin kağanıydı.^[2] İmparator ona bir fermanla Cui Junsu’yu gönderdi. Zizhi tongjian onun yola çıkışını o yılın ikinci ayına tarihler.^[2] Cui Junsu kağana, annesinin fermanı duyunca sarayın kapısında gece gündüz gözyaşı içinde beklediğini söyledi.^[2] Annesi diz çöküp af dilemiş ve oğlunu itaate çağırmak için bir elçi gönderilmesini istemişti.^[3] Cui Junsu’ya göre kağan reddederse annesi, Gök Oğlu’nu aldatmış bir kadın olarak duracaktı. İdam edilecek, başı da kağanın merkezine gönderilecekti.^[2] Kağan ayağa kalktı ve ağladı. İki kez eğildi ve fermanı diz üstü karşıladı.^[3]

611 çağrısı

Sui’nin oğluna karşı yükselttiği Şegui, onu saldırıp yendi.^[2] Heshana doğuya kaçtı ve Gaochang’ın doğusundaki Shiluoman dağında saklandı.^[3] İmparator Pei Ju’yu, Xiang Hanım’ın güvendiği yakınlarıyla birlikte Yeşim Kapı’daki Jinchang kasabasına gönderdi.^[2] Pei Ju, sarayın iyi niyetini anlatması için Xiang Hanım’ın ulağını Heshana’ya yolladı. Heshana geldi.^[3] Sui Shu’nun sözleri ikinci bir yoruma izin verir. Bu yorumda Pei Ju hanımın kendisini alıp oğluna gönderdi.^[8] Heshana, 611’in on ikinci ayında imparatorun huzuruna Linshuo sarayında çıktı.^[9]

Çağdaş bir anlatıya göre kağanı uzlaşmaya getiren tek şey, Çin’de yaşayan annesini öldürme tehdidiydi.^[10] 611’den sonra tarihler ondan bir daha söz etmez.

向氏ÇinceSui Shu 84
向夫人ÇinceSui Shu 84

Sui Shu ve Tongdian ona 向氏, yani Xiang ailesinden der.^[5] Cui Junsu’nun konuşmasında 向夫人, yani Xiang Hanım olarak geçer.^[2] Kişisel adı kaydedilmemiştir.