Valamir, Amal hanedanından bir kraldı. Ostrogotları Attila’nın ve Hun İmparatorluğu’nun hizmetinde yönetti.[1] Jordanes onu “sırrı iyi saklayan, sözü yumuşak ve hileye ustalıklı” biri diye anar. Attila’nın onu ve Gepid kralı Ardaric’i bütün öteki reisleri arasında en çok onurlandırdığını söyler.[2] Valamir, Attila’nın ölümünden sonra Attila’nın oğullarını Pannonia’da yendi. Sonraki bir savaşta Skirlere karşı düştü.[3]

Hunların altında kral

Jordanes, Hunimund’un oğlu Ostrogot kralı Thorismund’un ölümünü anlatır. Halkı onun için o kadar derin yas tuttu ki kırk yıl boyunca başka kral onun yerini almadı. Zamanla Valamir yetişkin bir adam oldu. O, Thorismund’un amcaoğlu Vandalarius’un oğluydu.[4] Valamir tahta çıktığında “Hunlar Gotlar üzerindeki gücü, öteki halklarda olduğu gibi henüz elinde tutuyordu”.[5] Modern anlatımlar onun tahta çıkışını 445’e koyar.[6]

Kardeşleri Thiudimer ve Vidimer krallığı onunla paylaştı. Thiudimer Valamir’in komutasında asker olarak görev yaptı, Valamir ona onur verilmesini buyurdu. Vidimer ikisine de hizmete hevesliydi. Jordanes, kardeşlerin Attila’nın egemenliğine saygı gösterecek biçimde yönettiğini söyler. Akrabaları Vizigotlarla savaşmayı reddedemezlerdi. Efendilerinin emriyle ana baba katilliğini bile yaparlardı.[7]

Attila’nın ordularında

447’de Valamir’in Gotları ve Ardaric’in Gepidleri Attila’yla birlikte doğu imparatorluğuna karşı yürüdü. Bu, Balkan savaşlarının ikincisiydi.[8] 451’de Valamir ile kardeşlerinin Ostrogotları, Attila’nın Galya seferine katıldı.[9][10] Katalaun Ovaları’nda Attila’nın kanatlarında durdular. Onları üç kardeş yönetti, “hizmet ettikleri kraldan bile soylu” üç kardeş.[11] Jordanes, Attila’nın bu Gotların akrabaları Vizigotlara karşı savaşacağından emin olabileceğini ekler.[12]

Ardaric ile Ostrogotların kıdemli kralı Valamir, Hunların önde gelenleriyle hemen hemen aynı düzeyde dururdu.[13] Ardaric’e Attila’nın en güvendiği danışman, Valamir’e ondan sonraki danışman denmiştir.[14]

Attila’dan sonra

Jordanes, Attila’nın ölümünden başka hiçbir şeyin hiçbir İskit halkını Hunların gücünden kurtaramayacağını yazar.[15] Ardından gelen ayaklanmada Ostrogotların ne rol oynadığı tartışmalıdır. Ostrogotlar kimi anlatımlarda Attila’nın oğullarını Nedao’da yenen koalisyona sayılır.[16] Başka bir anlatıma göre ayaklanmayı Tisa vadisindeki bir grup Ostrogot başlattı. Ostrogotların bütünü, görünüşe göre zaten özgür olduğundan, savaşa katılmadı. Bu, onlara sonradan Gepidlerin düşmanlığını kazandırdı.[17] Üçüncü bir açıklamaya göre Gotlar Nedao’da savaşmadı.[18]

Gepidler Hunların topraklarını aldı. Gotlar bunun üzerine Romalılardan toprak istedi ve Pannonia’yı aldı.[19] İmparator Marcianus onlara kuzey Pannonia’da, imparatorluğun federeleri olarak yerleşim yerleri verdi.[20] Valamir Scarniunga ile Aqua Nigra ırmakları arasında oturdu. Thiudimer Pelso Gölü yakınında, Vidimer ikisinin arasında oturdu.[21] Bazı araştırmacılar Valamir’in topraklarını Drava yakınına koyar.[22]

Attila’nın oğulları üzerindeki zafer

Attila’nın oğulları Gotları kendi egemenliklerinden kaçmış sayıyordu. Üzerlerine “sanki kaçak köle arıyormuş gibi” geldiler. Yalnız Valamir’e saldırdılar, kardeşleri bundan habersizdi. Valamir’in yanında az adam vardı. Onlara karşı dayandı, onları yordu ve düşmandan neredeyse kimse kalmayacak biçimde ezdi. Geri kalanlar İskitya’nın Danaper ırmağı boyundaki yerlerine kaçtı. “Hunlar orayı kendi dillerinde Var diye adlandırır.”[23] Hunların bir bölümü Attila’nın küçük oğlu Ernak’ın komutasında kurtuldu.[24]

Valamir haberi kardeşi Thiudimer’e bir ulakla gönderdi. Aynı gün Thiudimer’in oğlu Theodorik doğdu.[25] Başkaları savaşı 455 dolayına koyar.[26] Theodorik’in doğumuyla kurulan bağın, büyük kralın yaşamını iyi bir alametle başlatma isteğini yansıtabileceğini de belirtirler.[26] Attila’nın oğulları eski topraklarını geri almak için başka girişimlerde bulundu. Bunlar Valamir gibi önderler karşısında başarısız oldu.[27]

Pannonia’da kral

Bir süre sonra imparator Marcianus’tan gelen yıllık armağanlar gecikti. Valamir ile kardeşleri, başka bir Got önderinin, Triarius’un oğlu Theodorik’in, Romalıların gözdesi olduğunu ve yıllık ödeme aldığını gördü. Silaha sarıldılar ve neredeyse bütün Illyricum’u yağmaladılar. Doğu imparatoru bunun üzerine ödenmesi gereken armağanları verdi ve gelecek için de söz verdi. Romalılar barış rehinesi olarak Thiudimer’in yedi yaşındaki oğlu Theodorik’i aldı. Valamir tereddüt eden kardeşini onu vermeye zorlamıştı.[28]

Priscus, antlaşmasını bozan, Roma topraklarını yağmalayan ve birçok kenti yıkan “İskit Balamer”i anlatır. Romalılar akınlarını durdurmak için ona her yıl 300 libre altın ödemeyi kabul etti. Balamer kalabalık halkının zorunlu gereksinimlerin yokluğundan savaşa yöneldiğini söylemişti.[29] O, Valamir’le özdeşleştirilmiştir. 459’da Valamir’in Gotları Dyrrhachium’u aldı, 461’de Valamir bu yıllık ödeme için Romalılarla antlaşma yaptı.[30]

Gotlar daha sonra iç Pannonia’daki Sadagisleri bastı. Attila’nın oğlu Dengizik, Ultzinzurlar, Angisciriler, Bittugurlar ve Bardorlarla birlikte Bassiana’yı kuşattı. Gotlar Hunların üzerine döndü ve onları topraklarından öyle onursuzca sürdü ki geride kalan Hunlar “o günden bugüne kadar” Got silahlarından korktu.[31] Bu ikinci savaş 463 ya da 464 ile 466 arasına tarihlenmiştir.[32]

Ölümü

Suevlerin başı Hunimund, Skirleri Gotlara karşı kışkırttı. Savaş Ostrogotların başına beklenmedik biçimde geldi. Valamir adamlarını yüreklendirmek için hattın önünde atını sürdü. Atı yaralandı, yıkıldı ve onu yere attı. Düşmanın mızrakları onu delip öldürdü. Gotlar onun öcünü öyle şiddetle aldı ki Skirlerden yalnızca azı kaldı.[33] Ölümünden sonra Gotlar kardeşi Thiudimer’e yöneldi.[34]

Notlar

  1. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 252–253, p. 122–123
  2. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 199–200, p. 107
  3. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 268–269, p. 128; § 276, p. 131
  4. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 250–251, p. 122
  5. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 252, p. 122
  6. ^ Mierow 1915, p. 122
  7. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 253, p. 122–123
  8. ^ Thompson 1948, p. 90
  9. ^ Thompson 1948, p. 136
  10. ^ Bury 1923, p. 291
  11. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 198–199, p. 106–107
  12. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 200, p. 107
  13. ^ Thompson 1948, p. 166
  14. ^ Bury 1923, p. 277
  15. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 253, p. 123
  16. ^ Bury 1923, p. 296
  17. ^ Thompson 1948, p. 153
  18. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 144
  19. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 264, p. 127
  20. ^ Bury 1923, p. 297
  21. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 268, p. 128
  22. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 157
  23. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 268–269, p. 128
  24. ^ Thompson 1948, p. 154
  25. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 269, p. 128
  26. ^ a b Maenchen-Helfen 1973, p. 158
  27. ^ Yavuz 2025, p. 104
  28. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 270–271, p. 129
  29. ^ Priscus; Müller 1851, fr. 28, p. 103
  30. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 164, 180
  31. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 272–273, p. 129–130
  32. ^ Maenchen-Helfen 1973, p. 164
  33. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 275–276, p. 130–131
  34. ^ Jordanes; Mierow 1915, § 278, p. 131

Kaynaklar

Literatür

  • Charles Christopher Mierow, The Gothic History of Jordanes in English Version, with an Introduction and a Commentary (1915)
  • Karl Müller (ed.), Fragmenta Historicorum Graecorum, Bd. IV (darin: Menandri Protectoris fragmenta, griechisch mit lateinischer Übersetzung) (1851)
  • J. B. Bury, History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian, vol. I (1923)
  • Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture (1973)
  • E. A. Thompson, A History of Attila and the Huns (1948)
  • Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler5

Kişiler
Ardaric · Theodoric I
Devletler
Hunnic Empire
Savaşlar
Hunnic invasion of Gaul, 451
Muharebeler ve olaylar
Battle of the Catalaunian Plains

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Valamir.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/persons/valamir/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026