647’nin başında Tang imparatoru Taizong, Uygurların ve öteki Tiele boylarının reisleri evlerine dönmeden önce onlar için bir şölen verdi.[1] Boylar Xueyantuo’yu yok etmiş ve Tang’a boyun eğmişti. Toprakları yeni Tang komutanlıkları yapılmıştı.[2] Xin Tang Shu, salonun önündeki yüksek bir kaide üzerindeki gümüş bir testiye gizli bir kaynaktan şarabın fışkırdığını söyler. Birkaç bin Uygur ondan içti, yarısını bile tüketemedi.[3] Şölenden sonra reisler, topraklarından imparatorun sarayına bir yol açılmasını istedi.[3]

Sarayda Tiele

646’da Uygurlar reisleri Tumidu önderliğinde ve öteki boylarla Xueyantuo’yu kırıp topraklarını aldı.[4] On bir boy, Xueyantuo’nun kendi yıkımını kendisinin hazırladığını bildirdi. İmparatordan Tang görevlileri istediler.[2] Taizong boyun eğişlerini kabul etmek için Lingzhou’ya gitti.[5] 646’nın sonunda reisler saraya geldi. İmparator onları Fanglan salonunda ağırladı ve beş günde bir eğlendirdi.[6]

647’nin ilk ayında bir ferman Uygur topraklarını Hanhai komutanlığı yaptı. Öteki boyların topraklarını da, her biri kendi reisinin yönetiminde, komutanlıklar ve vilayetler yaptı.[2] Tang aynı biçimi boyun eğen öteki bozkır halkları için de kullandı, gevşek dizgin vilayetleri. Reisler altın yazılı, siyah madenden balık biçimli nişanlar aldı. İmparator onlar için kızıl ve sarı brokar cübbeler, değerli kılıçlar ve nadide kaplar yaptırdı.[3] Tieleler böyle şeyleri hiç görmemişti.[7] Armağanları başlarının üstünde tuttular, alkışladılar, eğildiler ve dans ettiler. Tozun içinde yuvarlandılar.[1]

Çeşme

Saray o sırada Chang’an’daydı.[6] Xin Tang Shu şöleni sarayın bir iç salonuna koyar. İmparator orada oturdu, sarayın on tür müziği çalındı.[3] Salonun önünde, üzerinde gümüş bir testi olan yüksek bir kaide duruyordu, 朱提瓶.[3] Şarap gizli bir kaynaktan çıkar gibi yükseldi.[3] Soldaki yan salondan kaidenin dibine kadar gizli bir oluktan akıyor, testiye yükseliyor ve yüz hu alan, bir Çin hacim ölçüsü olan, gümüş bir leğene akıyordu.[3] Birkaç bin Uygur içti.[3] Bitirdiklerinde leğen henüz yarıya inmemişti.[3] İmparator ayrıca beşinci ve daha üst rütbeli sivil ve askerî görevlilerin, onlar için Devlet İşleri Dairesi’nde bir veda içkisi vermesini emretti.[3]

Gök Kağan’ın yolu

Reisler sonra imparatora birlikte konuştu.[3] Yabanıl ve kaba bir ülkede doğduklarını söylediler. Şimdi imparator onlara makamlar ve rütbeler vermişti, onları kendi halkı yapmıştı ve Tang’a baba ve ana gibi bakıyorlardı.[3] Uygurların ve Göktürklerin topraklarından büyük bir yol istediler. Nesiller boyu Tang’ın tebaası olacaklarına söz verdiler.[3] Xin Tang Shu yola Göksel Yüce Olan’a Saygı Yolu der. Zizhi tongjian ise Göksel Kağan’a Saygı Yolu der.[2] İmparator çölün güneyinde, Pelikan Pınarı’nın yanında altmış sekiz menzil durağı kurulmasını emretti. Elçiler için atlar, süt ve etle donatılacaktı.[3] Boylar yılda samur derisi olarak vergi ödeyecekti.[2] Zizhi tongjian durakları süt ve et yerine şarap ve etle donatılmış verir.[6]

Tumidu general yapıldı ve Hanhai komutanlığının başına getirildi.[5] Özelde kendine zaten kağan diyordu. Görevlilerini Göktürklerin yaptığı gibi adlandırdı.[4]

Tanıklar

Çeşme yalnızca Xin Tang Shu’da vardır.[3] Zizhi tongjian ve Cefu yuangui, Tiancheng salonunda on tür müzikle verilen bir veda şölenini kaydeder, ama çeşmeyi kaydetmez.[1] Tiancheng salonundaki şölen, Xin Tang Shu’daki şölenin aynısıdır. Xin Tang Shu yalnızca bir iç salondan söz eder ve ona ad vermez. Jiu Tang Shu yalnızca Uygur elçilerinin 646’da Xueyantuo’nun yıkımındaki payları için iç salonda ağırlandığını söyler.[8] Cefu yuangui, Xin Tang Shu ve Zizhi tongjian’ın hepsi on birinci yüzyılda Tang sarayının daha eski kayıtlarından derlendi. Çeşmeyi yalnızca Xin Tang Shu korudu.

Notlar

  1. ^ a b c Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 198; Cefu yuangui, juan 974
  2. ^ a b c d e Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 198
  3. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217
  4. ^ a b Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 195; Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217; Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 198
  5. ^ a b Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 195; Xin Tangshu (New Book of Tang), juan 217
  6. ^ a b c Zizhi tongjian (Comprehensive Mirror in Aid of Governance), juan 198
  7. ^ Cefu yuangui, juan 974
  8. ^ Jiu Tangshu (Old Book of Tang), juan 195

Kaynaklar

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler10

Kişiler
Shiboqu Azhan
Devletler
Xueyantuo Khaganate (Syr Tardush)
Muharebeler ve olaylar
The Ten Steeds of 647 · The Uyghur Demand for the Prince's Dance (762)
Yerler
Anbei Protectorate
Kurumlar ve Unvanlar
Furs and Musk among the Turkic Peoples · Post and Communication · Trade Routes of the Steppe
Dinler
Manichaean Diet of the Uyghurs
Yeme içme
Grape Wine in Central Asia

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “Banquet of the Wine Fountain (647).” Turkic Atlas, revised 7 November 2026. https://turkicatlas.org/events/wine-fountain-banquet-647/

Son güncelleme: 7 Kasım 2026