Rouran çağıGöktürk çağıUygur çağıKırgız çağı
RouranBirinci GöktürkTangİkinci GöktürkUygurKırgızHunlarBatı GöktürkTürgişKarlukHazar
  • 400
  • 500
  • 600
  • 700
  • 800
  • 900

Yirminci yüzyılın ortasından beri Türkiye’de ve Güney Kore’de yaygın bir anlatı vardır. Bu anlatıya göre iki halk eski kardeşlerdir. Göktürkler ile Goguryeo Çin’e karşı müttefikti. Orhun yazıtları bu bağı kaydeder. 1950 ile 1953 arasındaki Kore Savaşı’nda Türk birliği eski bir sözü tuttu. Anlatı gerçek bir inceleme konusudur: kim söylüyor, ne zamandan beri, neye dayanarak.

İki pasaj

Kül Tegin yazıtının iki pasajı bu anlatı için gösterilir, ama anlatının söylediğinden azını söyler.

Birincisinde Bökliler, kurucuların yasını tutmak için gün doğusundan gelir. Çinlileri, Tibetlileri, Avarları, Romalıları, Kırgızları ve beş halkı daha sayan bir listede yer alırlar.[1] O listede bulunmak, dünyanın güçleri arasında sayılmak demektir. Bu bir ittifak değildir ve listede dokuz halk daha vardır.

İkincisinde Tang komutası altındaki Göktürkler doğuya, Bökli kağanına kadar sefer yaptı.[1] Bu, Göktürklerin doğudaki güce karşı savaştığını söyleyen bir ifadedir, onun yanında savaştığını değil. Yazıtın bunu söylemekteki amacı, güçlerinin yabancı bir hükümdar için harcandığını göstermektir.

böklinin Goguryeo olup olmadığı bir yorum meselesidir. Yanındaki bir sözcük Kore’ye bile işaret etmiyor olabilir. Bökli sorusu bunu ortaya koyar. Önerilen resimsel temas, Afrasiyab resimlerinde tüylü başlıklı bir elçiliktir. Bu temas, henüz çözülmemiş bir özdeşleştirmeye dayanır.

Kaynakların verdiği öyleyse iki olgudur. Bir Göktürk anıtı bir Kore devletini dünyanın güçleri arasında anar. Göktürk birlikleri ona karşı doğuya gönderilmiştir. Bu bir ilişkidir, kardeşlik değildir.

Modern anlatının kökeni

Anlatı bugünkü biçimini 1950’den sonra aldı. Kore Savaşı onun ağırlık merkezidir. Türkiye bir tugay gönderdi ve kayıplar ağırdı. Savaş iki ülkede de öbürünün kalıcı bir halk belleğini doğurdu. Tarihsel giysi bu belleğe sonradan eklendi, tersi olmadı. Yazıtlar zaten yayımlanmış ve çevrilmişti. Bökli’nin Goguryeo ile özdeşleştirilmesi zaten bilimsel varsayılan görüştü. İkisi de kullanıma hazırdı.

Okul kitapları, devlet anmaları, popüler tarih ve son zamanlarda televizyon anlatıyı daha da ileri taşıdı. Anlatı bugün iki ülkede de güçlüdür. Çoğu zaman modern bir yorum olarak değil, tarihsel bir bulgu olarak aktarılır.

Anlatı ve kanıt

Soy ya da kardeşlik üzerine ulusal bir anlatı ne bir bulgudur ne de geçiştirilecek bir şeydir. O bir görüştür ve önemli olan kimin, neye dayanarak savunduğudur. Türk-Kore örneği bu türün temiz bir örneğidir, çoğundan da temizdir. Altta yatan metin noktası gerçektir ve filolojik literatürde tartışılır. Onun modern kullanımı bu tartışmadan ayrılabilir. İkisi, hiçbiri inkâr edilmeden ayrı tutulabilir.

Kanıtlanmış olan iki şeydir. 732 tarihli bir Göktürk anıtı gün doğusundaki bir halkı adıyla andı ve onu dünyanın güçleri arasında saydı. Bir Çin imparatoru Göktürk askerlerini o halka karşı gönderdi.[1] Bunun ötesinde ileri sürülen her şey yirminci yüzyıla aittir ve oradan tarihlenir.

Notlar

  1. ^ a b c Kül Tegin inscription

Kaynaklar

Literatür

  • Emre-E. Yavuz (ed.), The Kül Tegin Inscription: working translation with transcription and notes (2026)
  • Peter B. Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples (1992)
  • Emre-E. Yavuz, The Gokturk Empire: 2nd Edition (2025)

İlgili maddeler

Buraya bağlantı verenler3

Kaynaklar
Afrasiab paintings
Tartışmalar
The Bökli question · The Turkic ethnogenesis debate

Bu maddeyi kaynak göster

Yavuz, Emre-E. “The Turkish–Korean friendship narrative.” Turkic Atlas, revised 8 November 2026. https://turkicatlas.org/historiography/turkic-korean-friendship-reception/

Son güncelleme: 8 Kasım 2026